Jaargang III, nummer 5 juni 1993

DE KERK IN OPSPRAAK

De kerken in Nederland en België hebben lang denkt. zal katholiek Nederland een zorg zgn. veel invloed gehad. Maar de laatste jaren zijn er belangrijke verschuivingen opgetreden. vooral in de katholieke kerk in beide landen. België was dertig jaar geleden nog een zeer katholiek land met een streng episcopaat en met als voorbeeld koning Boudewijn, die openlijk zijn geloof beleed. Ruim 75% van de bevolking woonde wekelijks de mis bij.

Koning Boudewijn is nog steeds even De Belg geloofl dan niet meer. maar is wel verbaasd. verbolgen zelfs, wanneer priesters dissidenten worden in hun kerk. Twee maand geleden publiceerde een gewone parochiepriester plots het anti-pausboek "De Laatste Dictatuur." Daarin laakt hij de strenge houding die de paus en de katholieke kerk zich alsmaar blijven aanmeten. Zijn boek veroorzaakte een schokgolf. kardinaal Danneels trachtte de publikatie opvallend gelovig. hij was zelfs twee dagen géén koning toen het parlement zich uitsprak over de abortuswetgeving. Maar de kerk heeft aan invloed ingeboet, nog hooguit 20% van de Belgen practiseert met enige regelmaat. De kerk heeft dan ook de grootste moeite om nog voldoende bedienaars van de erediensten bij mekaar te vinden. Parochies worden samengevoegd, één priester is tegenwoordig verantwoordelijk voor twee tot vier parochies. En het begrip "onderpastoor" te verhinderen, maar het boek verkoopt inmiddels als een best-seller. Halverwege mei kondigde een andere parochiepriester aan. dat hij al zeventien jaar lang een relatie heeft met een vrouw. Volgende schokgolf. Tijdens de preek in de zondagsmis meldde hij bovendien, dat hij in juni zal trouwen. Verbijstering. Hij publiceerde daarover geen boek, wel een nieuwsbrief, die als zoete broodjes wordt verkocht. De Kerk in België heeft ondertussen ingegrepen en de priester veris verdwenen.

In Nederland is het "Rijke Roomse Leven" allang voorbij en het kerkbezoek blijft afnemen. maar nog steeds zijn katholieke scholen en andere instellingen factoren van grote betekenis in het maatschappelijke leven. Alleen zijn het in de praktijk niet meer de Nederlandse bisschoppen en andere hoogwaardigheidsbekleders die de dienst uitmaken. maar gewone mensen --geestelijken en leken, mannen en vrouwen. Wat de paus daarvan boden om nog zijn functie uit te oefenen. Maar de man is inmiddels niet meer weg te slaan uit de kranten. radio of tv. In Nederland was er recent een schandaal rond de Rotterdamse bisschop Philip B&. Geruchten over (bomo)sexuele contacten hebben deze populairste van de Nederlandse bisschoppen de das omgedaan en geen van Bar's collega's heeft een hand uitgestoken toen hij in opspraak kwam.

Volgens berichten in met name de Volkskrant (eens een katholiek dagblad) is bisschop Bar gechanteerd door zijn ultraconservatieve voormalige hulpbisschop die gedreigd zou hebben belastend materiaal te publiceren als Bar niet aftrad. De bisschop raakte overspan-nen en vertrok naar de Belgische Ardennen. waar onmiddellijk de pauselijke vertegenwoordiger in Nederland. H. Lemaitre, verscheen. Deze gaf de ingestorte kerkbestuurder tien minuten de tijd om zijn ontslagbrief te schrijven. Blijft zo'n brief normaal één of meer maanden onbeantwoord in Rome liggen. dit ontslag was in de recordtijd van een week rond. Dat homosexuaiiteit de werkelijke reden was voor de anti-Bar campagne lijkt onwaarschijnlijk. Zelfs de conservatieve Haarlemse bisschop Bomers tilt niet zwaar meer aan openlijke homo- dan wel heterosexualiteit van katholieke ambtsdragers. getuige recente benoemingen. De werkelijke reden is mogelijk dat Bar. die bij zijn benoeming in 1975 nog te boek stond als conservatief en trouw aan het Vaticaan. zich ontwikkeld had tot een manvan de dialoog, ook met progressieve katholieken in Nederland. Hij was aangewezen als de "mediabisschop" en onderhield uitstekende relaties met pers, radio en tv. Bovendien was hij de enige bisschop die een goede verstandhouding had met de "Acht Mei" beweging. een vernieuwingsbeweging van onderop binnen de Nederlandse katholieke kerk. Tien jaar geleden kon deze groep ook onder het episcopaat nog op veel sympathie rekenen. sinds de paus in Rome aiieen nog zeer behoudende en gezagsgetrouwe functionarissen als bisschop in Nederland parachuteert is dat veranderd. En mocht het katholieke kerkvolk op democratische wijze zijn eigen leiders kiezen. dan maakte geen van de nu overgebleven bisschoppen nog een schijn van kans. De katholieke kerk in België waagt zich steeds meer op het vlak van de politiek. Enkele priesters stelden zich bij verkiezingen kandidaat en werden ook verkozen. Zeer tegen de zin overigens van het episcopaat. temeer omdat de politieke partijen waartoe ze zich bekenden niet het kerkeiijk ideeëngoed uitdragen. De kerk in België he& het momenteel niet gemakkelijk en ze weet dat ook. Daarom werden in april 'Vaamse Kerkdagen" georganiseerd. Daarbij werd ook het Antwerpse Sportpaleis. voorheen uitsluitend decor voor sportwedstrijden en popfestivals, als lokatie gebruikt. Die driedaagse feesten. een initiatief van zowat iedere verantwoordelijke die zich met kerk en geloof inlaat. trok in totaal tienduizend mensen. Volgend jaar mei brengt paus Johannes-Paulus een bezoek aan België om pater Damiaan zalig te verklaren. Het zal daarbij zeker weer storm lopen. net als bij een vorig pausbezoek in de jaren tachtig. In vergelijking met toen zal de storm echter op de schaal van Beaufort zeker minder zwaar aanslaan. Misschien kan de paus dan ook even over de grens wippen om poolshoogte te nemen in Nederland, waar hij maar liefst drie nieuwe bisschoppen moet benoemen die èn voor Rome èn het Nederlandse kerkvolk aanvaardbaar zijn. Een probleem dat alleen door middel van een wonder. of een nieuwe heilige. opgelost kan worden. Benno Groeneueld met Slard Dwarshuls In Hilversum en Paul van Zummeren In Oud Turnhout.

Vraag: Ik ben net terug gekomen uit Nederland ei bij de immigratie/douane op JFK stond nog steed aangeplakt: Alien Cards to be replaced by August 1 1993. Is het nu verplicht of niet?

Antwoord:

De Amerikaanse "Irnmigration and Naturalizatio. Service" (INSI heeft definitief afgezien van eerder plannen om houders van oude (vóór 1978 uil gegeven) "groene kaarten" te verplichten deze in t ruilen. De INS zegt nu dat men "aliens" sterk aan raadt een nieuwe kaart aan te vragen. Wie een oud kaart heeft, kan vertraging ondervinden bij grenscon troles, zo waarschuwt een INS woordvoerder. Voorlopig zijn er geen plannen om een geldigheida limiet in te stellen voor "groene kaarten".

Kortingen voor oudere reizi

Ouderen hebben in Europa een streepje voor. Senioren krijgen forse kortingen bij luchtvaartmaatschappijen, spoorwegen, busondernemingen en musea. Een paspoort is vaak voldoende om te bewijzen dat men recht heeft op deze kortingen. maar in het kader van het Europese jaar van ouderen wordt hard gewerkt aan de invoering van een speciale Europese legitimatiekaart voor senioren. De kortingen zijn vaak zeer de moeite waard. zo blijkt uit een overzicht dat De Telegraaf onlangs afdrukte. In België bijvoorbeeld geeft Sabena 6Ot-ers 50% korting op de standaardbrieven naar speciale bestemmingen. De Belgische spoorwegen bieden korting met een "Gouden Pas". die ook recht geeft op zes dagen gratis vervoer. Musea in het hele land geven reductie op de toegangsprijzen. In Nederland geeft de KLM aan 6Ot-ers 10% korting op het standaardtarief voor verschillende bestemmingen, behalve Spanje. De NS geeft 40% korting op treinreizen plus zeven dagen gratis reuen. Ouderen krijgen ook 38% korting op de nationale Museumkaart. Het Nederlandse Nationaal Comité Europees Jaar voor Ouderen heeft een speciale gids samengesteld met aiie kortingen in Europa voor oudere reizigers. Nadere Utformatie via Postbus 1993.3980 DHBunnik, tel. 011 31 3405 719b9.

(advertentie)

Ais u een behoorlijk aantal oktiva heeft, verdenl u een speciale behandeling. En nu kan dat ook. Omdat u wellicht in aanmerking komt voor het Preferred Client" programma van Shearson Lehman Brothen, met:
* Een gratis Financial Management Account", inclusief de Gold Card* van American Express@, onbeperkt checks uitschrijven en de Serious Investor@ kaart waarmee u contanten uit de geldautomaat kunt opnemen.
* 24 uur per dag toegang tot onze klantenservice via een gratis 800-nummer.
* Een maandelijkse winst- en verliesrekening - in een oogopslag is het duidelijk hoe uw beleggingen er voor stäan. -
Het is dus zaak Shearsan Lehman Brothers vandaag nog te bellen. Omdat het zo langzamerhand tijd wordt dat u met meer respect wordt behandeld. Voor nadere inlichtingen:

Marten van der Werff - - ~ - ~-~
Shearson Lehman Brothers
666 Fifth Avenue, 13th floor
New Yark, NY 10103 BRrnHES -
Tel: 1 800 843 0211 toestel 6201
DE NIEUWE AMSTERDAMMER JUNI 1993

WERELDWANDELAARS

In april 1991 trokken in@d Schreyers en Rik van den Bussche de deur van hun huis in Brussel achter zich dicht en begonnen aan een wandeling die hen via Oost-Europa, China. Japan. de Verenigde Staten, Ierland. Engeland en Nederland eind september dit jaar weer terug naar België moet brengen.

Het wandelende Belgische echtpaar was onlangs in New York en Rik van den Bussche vertelde bij die gelegenheid, dat zijn eerste lange wandeling een pelgrimage was vanuit België naar Santiago de Compostella. "k had een groepje jeugdige delinquenten hij me, die als ze de tocht afmaakten hun straf kregen kwijtgescholden." Van de Bussche ontmoette tijdens die tocht zijn vrouw en het idee bleef bij hen hangen. dat ze samen een lange wandeling wilden maken zonder "aanhang". Ze hoorden van een Fransman die om de wereld was gelopen en zagen dat die heel gelukkig was. ontspannen. gezond. "Dat heeft ons geïnspireerd om de knoop door te habken,"zegt Van den Bussche. "Er waren veel reden om dat niet te doen: we hadden een baan, een huis. Maar we dachten dat als het niet nu deden. dat we het dan nooit zouden doen." De motivatie voor het ondernemen van de tocht was persoonlijk maar Schreyers en Van den Bussche wilden er tegelijkertijd iets zinvols aan koppelen. De actie "Kom op tegen kankerM werd dat doel.

De wandelaars zamelen geld in uitsluitend in Vlaanderen, onderweg hadden ze wel contacten met plaatselijke organisaties voor kankerbestrijding. maar, zegt Rik van den Bussche: '"We wilden dat het geld dat we inzamelden besteed zou worden in ons eigen land. Wie mee wil doen, geeft 1 frank voor iedere dag dat we onderweg zijn. We denken 1000 dagen op pad te zijn en we hopen dat 1000 mensen zullen meedoen. zodat we 1 miljoen frank zullen ophalen."

Het echtpaar legde gemiddeld zo'n dertig kilometer per dag af. Rustdagen werden regelmatig ingelast om hen gelegenheid te geven om contact te hebben met de plaatselijke bevolking en tijd te hebben de culturen te leren kennen van de landen waar ze doorheen reisden. Het meest avontuurlijke deel van hun tocht was de reis door China. waar ze in vele gebieden vaak de eerste buitenlanders en blanke Europeanen waren die de mensen zagen. China was ook het meest frustrerende land. Ze hadden geen politieke of religieuze ideeën die ze wilden uitdragen. maar ze werden door de politie toch zeer argwanend bekeken. "We hebben zelfs twee keer een hongerstaking moeten houden. voordat we verder konden reizen." zegt Van den Bussche.

Op hun wandeling van San Franscisco naar New York werden Schreyers en Van den Bussche vooral getroffen door de grote invloed van de godsdienst op het Amerikaanse platteland. "We kregen overal onderweg hijbels in onze handen gestopt." Het echtpaar heeft in zijn levensonderhoud voornamelijk voorzien door het maken van reisverslagen voor de BRT radio in Belgïë en door gebruik te maken van een regeling voor loopbaanonderbreking. ""Wie zijn baan tijdelijk overdoet aan een werkeloze. krijgt van de Belgische staat tweederde betaald van de normale werkeloosheidsuitkering." legt Rik van den Bussche uit. "Die regeling heeft voor iedereen voordelen: de staat bespaart een deel van de uitkering en de werkeloze krijgt op die manier een kans de vicieuze cirkel te doorbreken waarin je ronddraait als je geen baan kunt krijgen omdat je geen ervaring hebt en geen ervaring kunt krijgen. omdat niemand je een baan geeft." Het eerste weekeinde van september zullen Ingrid Schreyers en Rik van de Bussche weer terugkomen in Brussel, hun aankomst valt samen met de jaarlijkse "Gordel rond Brussel". als honderdduizenden wandelaars en fietsers de stad vreedzaam omsingelen in een symbolische Vlaamse. groene gordel.

Daarna gaan Schreyers en Van den Bussche een hoek schrijven over hun ervaringen ("de opbrengst daarvan gaat naar de kankeractie") en lezingen houden. Een nieuwe wandeline staat voorlopig niet op het programma.

m Hé, m
kun je dat hier ook krijgen?
SPA MINERAALWATER
OVERAL IN AMERIKA VERKRIJGBAAR
Nadere informatie:
Tel: (203) 629-2781
Fm: (203) 629-2798
DE NIEUWE AMSTERDAMMER JUNI 1993

VS wil filmen in Nederland

Amerikaanse film- en tv-producenten
hebben onlangs Nederland bezocht
om te zien of zij samen met
Nederlandse bedrijven iìims kunnen
produceren. De Amerikanen zijn bezorgd
dat nieuwe EG-richtlijnen de
Europese amusementsmarkt zullen
afsluiten voor niet-Europeanen. Via
co-producties kunnen de Amerikaanse
produkten toch in Europa
verkocht worden. Men is ook op zoek
naar nieuwe locaties. omdat Joegoslavië
niet meer beschikbaar is.
Bovendien bezit Nederland moderne.
relatief goedkope produktiefaciliteiten
en goed opgeleide meertalige
medewerkers. (De Telegraafi
Denen zeggen alsnog 'ja'
De Denen hebben alsnog voor Europa
gekozen door volmondig 'ja' te
zeggen tegen het verdrag van Maastricht.
Tot oplucbtingvan de Deense
regering. Brussel en andere EGhoofdsteden
stemde 56.8 procent
voor het verdrag. Elf maanden geleden
was het verdrag volkomen onverwacht
afgewezen. In EG-kringen
hoopt men nu dat het Deense 'ja' het
negatieve tij over Europa zal keren
en een nieuwe impuls zal geven aan
de Europese eenwording. Het Britse
Lagerhuis heefi met een ruime meerderheid
ook voor Maastricht gestemd.
De wet gaat nu naar het Hogerhuis
waar onder meer oud-premier
Thatcher weerstand zal hieden.
DNA1

Omroepen verliezen leden

Vrijwel alle Nederlandse publieke omroepen hebben het afgelopen jaar een fors aantal leden verloren. De AVRO incasseerde de grootste klap met een verlies van 75.630leden. De NCRV verloor 15.537 leden en is nu plotseling de kleinste omroep van Nederland. De christelijke omroep is voorbijgestreefd door de in de jaren '70 van de NCRV afgescheiden EO. die er het afgelopen jaar 3.9 15 leden bij kreeg. Veronica is nu de grootste omroep met 1.033.000 leden. Het Commissariaat voor de Media zal dit jaar voor bet eerst sinds jaren de door de omroepen zelf verspreide cijfers over de ledenbestanden gaan controleren. (Evangelische Omroep)

EUROPACUP I1

Royal Antwerp Foothall Club heefi de belangrijkste wedstrijdin zijn meer dan honderdjarig bestaan verloren. Op 12 mei moest rood-wit in de ikale van de Europacup 11 (bekerhouders) op de "heilige" grasmat van Wembley buigen voor het Italiaanse Parma: stand 3-1. in tegenstelling met alle andere. vaak grotere clubs uit België en Nederland die in hun Europabekercompetitie niet verder dan de kwartfinale kwamen (Anderlecht, Standad, Ajax. Feyenoord ... l of maar matig presteerden in de eindronde van de Champions'kague (Club Brugge. PSVI, drong Antwerp met verrassende overwinningen op Boekarest Moskou wel door tot de finale. Parma. een relatief kleine club die even verrassend de eindstrijd had gebaald, bleek evenwel "een maatje te groot", zoals trainer Walter Meeuws grootmoedig verklaarde. Ook de 20.000 meegereisde fans (in eigen land berucht om hun neiging tot vandalisme) hadden geen moeite het meestershap van de Italianen te erkennen en gaven beide teams na doop een staande ovatie.

WIELRENNEN

Nu de voorjaarsklasdekers achter de rug zijn, is de tijd van de grote ronden weer aangebroken. Eerste aan de beurt was zoals gebruikelijk de Ronde van Spanje. Winnaar van de 'Vuelta" werd, net als vorig jaar, de Zwitser Rominger, deze keer vóór zijn landgenoot Zulle. De uitslag van de laatste etappe. een individuele tijdrit. was net andersom maar specialist Zulle kwam met zijn voorsprong van 48 seconden (op een totadtijd van 1.00.59) net 28 seconden te kort om Rominger nog van de eindoverwinning af te houden. Eerste Nederlander in de eindstand was BreuWnk op de zevende plaats (achterstand 17.181. de eerste Belg was Bruynee1 als negende (20.01).

God leeft

Het geloof in God blijkt overal ter wereld sterker dan ooit. Alleen Nederland en de voormalige DDR vormen een uitzondering volgens een internationale studie. uitgevoerd door bet Nationaal Centrum voor Opinie-onderzoekvan de Universiteit van Chicago en godsdienstsocioloog Andrew Greeley. Voor het onderzoek werden bijna 19.000 mensen ondervraagd in de vroegere DDR. Groot- Bntannië. Hongarije. Italië, Ierland, Noord-Ierland, Noorwegen. Israël, Slovenië. Nieuw-Zeeland, de V.S., Polen en Nederland. in al deze landen. behalve Nederland en de moegere DDR. gelooft een ruime meerderheid van de bevolking in God. in Ierland en de V.S. is dat zelfs 90% procent van de inwoners. Jongeren geloven meer in het eeuwige leven dan mensen boven de 35. Atheïsten zijn in vrijwel alle onderzochte landen een kleine minderheid. (Trouw) Bijbel 'kenmerk' van CDA De toetsing aan de bijbel wordt niet de kern. maar het kenmerk van het politieke handelen van het CDA (Christen Democratisch AppW. Met een kleine meerderheid heeft de CDA-partijraad die verandering in de grondslag gewijzigd. CDA-jongeren voorzitter de Vries vindt echter: "Als je de bijbel ziet als kern, dan kun je dat beschouwen als het hart waar alles om draait. Maar als je hem als kenmerk ziet, dan heb je het over één van de vele elementen. Zonder kenmerk kun je leven, maar zonder hart niet". (Trouw)

Faillissementen

Het aantal faillissementen in Europa heeft vorig jaar een historisch recordniveau bereikt. Volgens Dun & Bradstreet gingen in 1992 205.588 bedrijven op de fles. 20.6% meer dan in 1991. Het aantal bedrijven dat bankroet ging steeg in alle veertien onderzochte landen. Maar de cijfers variëren sterk. van een minimale toename met 4.8% in Italië tot een groei met 213.4% in Spanje. De toekomst ziet er weinig rooskleurig uit. volgens D&B zal het aantal faillissementen dit jaar nog verder toenemen. (Financieel Ekonomkche Tijd) DE NIEUWE AMSTERDAMMER JUNI 1993 Nederland gaat strenger controleren langs de grens met België om illegale grensoverschrijding en drugscriminaliteit tegen te gaan. De maatregel is een gevolg van afspraken die Nederland. België en Frankrijk eind vorig jaar maakten over een aanpak van de drugscriminaliteit, met name in de grensstreken. intussen hebben de Fransen de controles aan hun noordgrens verscherpt. (DNA)

Nog 31 .O00 dossiers.

Op 1 mei moesten de bevoegde diensten in België nog bijna 3 1.000 dossiers van kandidaat-politieke vluchtelingen afwerken. Volgens Marc Bossuyt. kommisaxis-generaal voor de vluchtelingen. is dit de grootste 'asielk~isis' die België ooit gekend heeft. De achterstand wordt veroorzaakt door 'externe en interne' faktoren. De externe faktoren hebben te maken met de internationale politieke situatie zoals bijvoorbeeld de onstabiele toestand in Zaïre en Joegoslavië die een grotere vluchtelingenstroom heeft veroorzaakt. Bossuyt acht de interne faktoren echter belangrijker. De wettelijke procedures nemen jaren in beslag en er is een groot gebrek aan middelen met name voor personeel en huisvesting. Het personeel van de dienst vreemdelingenzaken zou moeten worden verdubbeld en dat van het commissariaat- generaal verdrievoudigd om de achterstand binnen een jaar weg te werken. Per jaar worden gerniddeld 500 politieke vluchtelingen erkend. (FUianckel-Ekonomirche Tijd)

Koninklijk bezoek

Half mei hebben Koning Boudewijn
en Koningin Fabiola van België een
officieel bezoek gebracht aan Nederland.
de eerste keer sinds 1959. Men
bezocht onder meer in Amsterdam
het KNSM-eiland in het IJ, ontworpen
door de Luikse architect Bmno
Albert.
Tiidens een galadiner in het paleis 06 de Dam in-~rnsterdarn zei koning
Boudewiin. dat de betrekkingen
tussen België en Nederland "gewoonweg
uitstekend zijn. maar alleen
de Waterverdragen vormen nog
een belang~ijk verschil van mening."
(NRCIHandeLFblod).

Oranje niet naar VS

De Nederlandse voetbalbond KNVB heeft voorlopig afgezien van deelname aan een toernooi dat rond de jaatwisseling in Los Angeles zal worden gehouden. De reden is dat de Italiaanse bond onder druk van de spelersvakbond besloten heeft niet naar de VS te gaan. De voetballers wilden oud en nieuw liever thuis vieren. De vele Nederlanders die in Italië spelen kunnen daardoor geen vrij krijgen voor de reis naar Los Angeles. De KNVB zegt dat de Oranje ploeg misschien toch nog mee kan doen. als het toernooi verschoven wordt naar de eerste week van januari. (De Telegraafl

Literatuurprijzen

Gerrit Komrij krijgt dit jaar de P.C. Hooftprijs voor beschouwend proza. Komrij wordt geëerd voor zijn scherpe essays en columns die onder andere wekelijks verschijnen in de NRC IHandelsblad. De Martinus NijhoíTprijs voor literaire vertalingen in het Nederlands ging naar René Kurpershoek voor zijn vertaling van het boek "Ada" van Vladimir Nabokov. Schrijver Marcel Möring (351 heeft de AKO Literatuurprijs 1993 gewonnen met zijn boek "Het grote verlangen." in België zun de jaarlijkse Vlaamse Kultuurprijzen uitgereikt aan de vertaalster Liliane Wouters, jeugdschrijver Ed Frank en de dichter Leonard Nolens. (DNA)

Museonder

Onlangs is in het Nederlandse park De Hoge Veluwe het eerste ondergrondse museum in Europa geopend. Bezoekers dalen via een lange gang af in het "Museonder" waar een wijdvertakt wortelstelsel aan het plafond de indruk wekt dat men recht onder een enorme boom staat. De zalen van het museum tonen de ontstaansgeschiedenis van de aarde. het begin en einde van d e leven. (DNA)

Slaapdozen

De woonvereniging "Onze Woning" in Rotterdam gaat kartonnen dozen beschikbaar stellen aan daklozen. Met deze "Derde Wereldoplossing" wil de woningbouwcorporatie het huisvestingsprobleem van de ruim 3.000 zwervers in Rotterdam zichtbaar maken. De kartonnen woondoos is ontwikkeld door de Technische Universiteit Delft en is waterdicht. Overdag kan de doos worden opgevouwen tot een klein pakketje dat onder de arm meegenomen kan worden. (Algemeen Dagblad)

(advertentie)
yactít charter
Vakantie op het water:
een garantie voor vrijheid
kompleet uitgeruste motorboten
vertrekpunt in Nederland
ideaal voor 4 tot 8 personen
geen ervaring vereist
Vremdesesteenweg 183
B-2530 BOECHOUT
Tel: O1 1-32-3-454.21.22
Fax:OlI-32-3-455.47.45
~~- -~
DE NIEUWE AMSTERDAMMER JUNI 1993
Donderdag 3 juni 19.00 uur
Jan Kuitenbrouwer, writer-in-residence in Minneapolis en turbotaalkundige leest voor uit
zijn werk en vertelt over zijn Amerikaanse ervaringen. Georganiseerd door De Nieuwe
Amsterdammer in samenwerking met The Netherland Club. Plaats: The Netherland Club,
treet, New York, NY. Toegang: $5.00. Inlichtingen: (242) 764
Donderdag 3 juni 18.00 tot 20.30 uur
Uitwisselen van visitekaartjes op de Cocktaii ParS. georganiseerd door de Belgian Chamber of Commerce.
Plaats: The Belgian Tourist Office. 745 Fifth Avenue. Suite 714. NewYork, NY. (212) 758-81301 967-9898.
Vriidaa 4 iuni 18.30 uur . - aarl li fis 'Trade Dinner" van de Nederlandse Kamer van Koophandel. eregast Frans Andrlessen (voormalig
EG commissaris) O~treden Saskia Citroen (iazzl en het Harlcm Bovs Choir. WaldorfAstira Hotel. NCW York.
Inlichtingen: (212) 265-6460.
Zaterdag 5, zondag 6, dinsdag 8 t/m donderdag 10 juni 20.00, 15.00 en 20.00 uur
Het Amerikaanse debuut van het Nederlands Opera Gezelschap met "I1 Ritorno d'Ulisse in Patria" (1640)
van Monteverdi. BAM Theater. 651 Fulton Street. Brooklvn. NY. (718) 636-4100. Izie ook kader). < .
Zondag 6 juni 11.00 uur
Puzzelrit en barbecue georganiseerd door De Nederlandse Vereniging. Cabin John. MD. Inlichtingen: (301 1
365-0673.
Dinsdag 8 juni 18.00 tot 21 .O0 uur
'Haring en Heineken'-avond op de Netherland Club. 3 West 51 Street. NewYork. NY. Leden: $15.00. nietleden:
$20.00. (212) 265-6160. Iedereen welkom.
11, 16 en 19 juni 20.00 uur
Ton Simon & Dancers. Joyce Theater. 175 Eighth Avenue. NYC, (212) 242-0800.
Tot zondag 13 juni
Het stuk "Weitere Aussichten" van Franz Xavier Kroetz wordt opgevoerd onder regie van de Nederlandse
Erica Bilder. La MaMa Theater. 74 East 4 Street, New York NY (212) 475-7710.
Maandag 14 juni 19.30 uur
Jaarlijkse rijsttafel "Vrienden van De Nieuwe Amsterdammer" bij restaurant Bali-Burma.
651 Ninth Avenue (45146 Ct.) New York, NY. $25 p.p. Vóór 11 juni reserveren bij De Nieuwe
Amsterdammer, (212) 764-2284.
Dinsdag 15 juni 20.00 uur
Madame Butterfly en picknick in Central Park. met de Netherland Club. Zelf dekens en eten neenemen.
Verzamelen bij de Nederlandse vlag, zo vroeg mogelijk! Ingang West 85th Street. RSVP (212) 265-6160.
Donderdag 17 juni
Optreden van het homo-mannenkoor "Noot aan de man"op de Nederlandse ambassade te Washington.
D.C. (202) 244-5300.
Dinsdag 22 juni 20.00 uur
Het koor "Noot aan de man" uit Amsterdam treedt OD tijdens de Gav Pride Week. Concert "Dutch Treat". . .. <
Carnegie Hall. New York. NY. (212) 247-7800.
5 jun1 tot 1 augustus. Tentoonstelling
met werkvan kunstenaar Marinus
Boezem. Corcoran Gallery of Art,
Washington. D.C.
8 jun1 tot 25 augustus. "Dutch and
Flemish 17th Century Painting: The
Howard Samuel Collection" at the
Seattle Art Museum, Seattle, WA.
(206) 625-8900.
Tot 12 junl. Lika Mutal, beeldhouwwerk
in steen. Nohra Haime Gallery,
41 East 57 Street, New York, NY
(212) 888-3550.
Tot 12 juni. "Social Studies, Public
Monuments", groepsshow met Hanneke
van Velzen. Center for Photography,
Woodstock, NY.
Tot 13 juni. "The Graphic Arts of Les
BEELDENDEKUNSTEN
XX. Clark Art Institute, Williamstown.
MA. (41 3) 458-9545.
19 juni tót 15 augustus. "NetherArI,
a Dutch response to the Nineties".
Tentoonstelling met werk van Siert
Dallinga, Rob Scholte e.a. The Chicago
Cultural Center, Chicago, IL.
Tot 26 juni. Chris van Otterloo, aquarellen.
Alpherst Gallery, 594 Broadway.
room 300. NewYork, NY. (212)
966-71 82.
Tot 27 juni. "Graven images: the
Rise of Professional Printmakers in
Antwerp and Haarlem 1540-1 640" in
de Mary and Leigh Block Gallery,
1967 South Campus Drive on the Arts
Circle, Northwestern University, Evanston,
IL (708) 491-4000.
Tot 2 juli. Tentoonstelling van de
Nederlandse kunstenaar Joost van
Oss, Kathleen Shields Gallery, Albuquerque,
NM.
Tot 1Saugustus. "Modernism without
dogma", de Nederlandse inzending
voor de Architectuur Biënnale van
Venetië 1991. Tentoonstelling met
werk van Ben van Berkel, Bert Dirrii
e.a. The Chicago Athenaeum, Museum
of Archiiecture and Design,
Chicago, IL.
Tot 19 september. Tentoonstelling
"Sacred Encounters: Father De Smet
and the Indians of the Rocky Mountain
West". Museum of the Rockies,
Bozeman. Montana. (202) 333-6900
of (406) 994-2551.
DE NIEUWE AMSTERDAMMER JUNI 1993 7
NEDERLANDS OPERA GEZELSCHAP
Begin juni vindt in Brwklyn de Amerikaanse premiere plaats Monteverdi, compleet met oude insbumenten.
van "I1 Ritorno d'ulisse in Patria" uitgevoerd door het Neder- Volgens artistiek leider van het gezelschap Pierre Audi is deze
lands Opera Gezelschap. Deze opera, geschreven door 'Ulisse' een Monteverdi-opera met Shakespeare-aanse
Claudio Monteverdi, dateert uit 1640 en wordt beschouwd als kwaliteiten. Het libretto van Badoaro is gebaseerd op de
een keerpunt in de ontwikkeling van het muziektheater. Odyssee van Homerus.
Monteverdi was van mening dat woorden niet ondergeschikt Het Opera Gezelschap is een internationale groep met o.a. de
zijn aan muziek. Zijn muziek was vernieuwend omdat zij Brit Anthony Rolfe Johnson. de Chileense Graciela Araya, en
dienstbaar was aan de tekst maar deze tevens interpreteerde de Nederlanden Hein Meens en Jaco Huijpen.
en dramatiseerde.
Glen Wilson, muzikaal regisseur en specialist in vroeg- Alle uoorstellingen worden gegeuen in deBrooklyn Acadmy
klassieke muziek, zegt dat ze in Ulisse een manier van zingen of Music, 651 Fulton Street, Brooklyn, NY. Raerueren:
en muziekmaken wil laten herleven zoals in de tijd van TicketMmter (212) 307-4100. Inlichtingew (718) 636-4100.
"&iver&y Dance " van de Holland Soccer Club, Anaheim, CA. Inlichtingen: (714) 897-0245.
Dinsdag 29 juni 18.00 tot 21 .O0 uur
"Silent auction" van goederen en diensten. Netherland Club. 3 W. 51 Street. WC Tel: (212) 265-6160.
l
Zaterdag 3 juli 18.00-19.00 uur
De Harmonie van Drunen treedt OD in Central Park. New York. NY.(2121 360-8236.
I
-
Woensdag 7 tot zaterdag 10 juli
Figuren Theater Triangel met "Metamorfosen". Center for Puppetry Arts. Atlanta, GA.
Vrijdag 9 juli
Feest van de Vlaamse gemeenschap. Kredietbank. 125 West 55th Street, NewYork, NY. Inlichtingen: (212)
541-0600.
Maandag 21 juni t/m zaterdag 26 juni
De Nederlandse schrijfster Connie Palmen presenteert de Engelse vertaling van haar bestseller op
verschillende plaatsen in New York. Inlichtingen: (212) 889-0909.
Dinsdag 22 tot maandag 28 juni
Bonnie Doets en Boris de Leeuw van het Nationale Ballet doen mee aan de New York International Ballet Competition 1993.
Alice Tully Hall, Lincoln Center, New York, NY. (212) 362-1900.
Zaterdaa 26 iuni
Vrijdag 9 juli 20.00 uur
Les Colibris. Luiks koor, treedt op in de Claire Church, Albany. W.
Zondap 11 tot zaterdaa 17 iuli
~ e a e r Taptoe treed? op 'tijdens het Festival of Puppeteers met "De figuurlijke reis". San Francisco, CA.
Zondag I l juli 12.00 uur en 15.00
Luiks koor Les Colibris zingt tijdens de mis in de St. Patrick's Cathedral. New York 112.00 uur) en in de
St. Bartholomew's Church, 109 E 50th Street (15.00 uur).
Dinsdag 13 juli 18.15 uur
Lezing door Dr. John Allen Gable over Theodore Roosevelt, "The Dutch American president". Netherland
Club, 3 West 51 Street. NewYork, NY. Inlichtingen: 1212) 265-6160.
(advertentie) (adverfede)
nodipt u uit lid te worden von
VERTAUNGENTTOLKEN
INSPREKEN VAN FILMS
DESKTOP PUBLISHING KRENTEBOLLEN, KRENTEBROOD met Spijs. KRENTEBRWD met Kaneel Spijs.
TAALKUNDIG ADVIES
TAALLESSEN GEVULDE KOEKEN. GOUDSE KAAS SOEPSTENGELS, and much more!
Elke Maand Gezond, versgebakken Brood!
Voor nadere informatie:
8 DE NIEUWE AMSTERDAMMER JUNI 1993
Mornbaccus (NY) - Oorspronkelijke Indiaanse naam van
de gemeente Rochester in de Catskills die "Zwijgend
gezicht" betekent. Vandaar ons woord "mombakkes"?
Moordener Kill (NY) - "Moordenaars Kill". een stroom
waarlangs in l643 7 mannen en 2 vrouwen door In-
HISTORISCH FEUILLETON (14)
Particuliere en naerder beschrijvinge van
NIEUW NEDERLANDT
Wegens de gelegentheydt, vmchthaerheyt en voorîplanting
desselfs. Gelijck het sich in 't jaer 1649 hevont.
etwelck by haer met verscheyden reden en uytvluchten verexcuseert wert. Niettemin, sommige presumeerden datter van
was. De derde reyse sagen sy't aen 't bouwen van een fort wel wat haer voornemen en meninge was. Den Directeur
Kieft, naerdat hij kennisse van saecken bekomen hadde, heeft hiertegen geprotesteert, doch tevergeefs. Het was haer
mening niet daer vandaen te scheyden, gelijk men dat in 't vewolg van de saecke naeckt en Maer gesien heeft. Tot bewijs
dient dat boven Maghchachansie aan de Sanhikans, door ordre van den Directeur Kieft, is opgerecht het wapen van Haer
Hoogmogende, als teycken dat de rievier, met alle de aenhorige gewesten en ontrent gelegene landeryen en superficiën,
onder het gewelt en eygendom van Haer Hoogmogende waren staende. Maer wat vmchten heeft het doch gebaert als langdurige smaet
en verminderinge van aensienlijckheyt, want de Sweedsche, door een onverdraegelijcken hoogmoet, hebben het nedergeworpen. En
nu men het daerby blijven laet, dunckt het haer (en voomamentlijck den Gouverneur) een Romeynsch stuck te wesen. Het is wel waer
dat men verscheyde protesten -- soowel daertegen als op andere voowaiìende saecken -- gedaen heeft, maar sy hebben der sooveel
van ontset alsof haer een kraey over het hoofd vloog en het is te beduchten dat, indien desen gouverneur toevoer van volck had, men
soude meerder dok met hem hebben als men met de Engelsche, of enige van haer gouverneurs gehat heeft. En dit in 't kort van de
Sweedsche, daer des Compagnie's officieren wel pertinenter verklaringe souden konnen doen, alswaer alle de stucken en papieren
onder zijn benistende, daer wy ons nevens de journalen aen refereren.
De Engelsche hebben op verscheyden tijden en plaetsen gesocht dese rieviere te incorporeren, daer sy doch seggen de naeste toe
te wesen, doch het is haer tot noch toe verhindert door vencheyde protesten en oock dat men haer met gewelt verjaegt heeft, wel
wetende dat soo sy daer eens quaemen neder te slaen, men de rievier quijt soude wesen, of veel moeyte daemede hebben, want sy
souden daer met grote menichte nae toe swemen. Alhier gaet dagelijcx seer vaste spraeck -- en men bericht ons het haest sal
geschieden -- dat de Engelsche met veel familie's haer daernaetoe sullen begeven. Het is te dencken dat soo dit volck daer komt te
nestelen, sy het in der haest overal soo sullen hesetten, dat noch Hollandtsche noch Sweedsche daer in korten veel sullen te seggen
hebben, ten minsten het sal sijn perijckel lopen de rievier heel of voor het meeste gedeelte quijt te wesen, indien der in korten tijt
geen merckelijke voorsichtigheydt in gebmyckt wee. En dit souden dan de vmchten wesen van populatiën, daer nochtans tot op
huyden de bewinthebberen van de Compagnie geen acht of regard de pijne weert op genomen hebben, daer het haer nochtans
genoechsaem en met verscheyden schryvens bekent gemaekt is. Maar sy zijn eer belet en hinderlijk geweest, want het ging
hiermede als met de rest, dat de giericheyt de wijsheydt bedrogen heeft, want nu gaet de spraeck dat de Engelsche daer een dorp
en handelhuys maecken willen.
En in der waerheyt, soo sy het beginnen willen, daer is niemant hier te lande van de Compagnie's wegen, die het haer beletten
kan, of apparent veel weer om doen sal. En niet langer geleden als verleden jaer, hebben verscheyde vrye luyden (daer oock
sommige van ons onder waren en die altesamen goede meesters in het Vaderland hadden, of hebben konden) versocht een plaets
aldaer te mogen oprechten, te weten een handelhuys, enige brouweryen in plantages, op conditie en voonvaerden men soude haer
enige behoorlijcke vryicheden en exemptien geven, doch dit werd by den generael afgeslagen, seggende dat niet te konnen doen,
noch daer geen ordre of last van de E[delachtbare] heren majoors toe te hebben.
l. dat erwn was = dot 't de bedoeling was (te blijven) 2. meninge = bedoeling 3. gewelt = macht 4. waren staende = ressorteerden 5. stuk
= heldendaad 6. sy hebben ... ontset = 't boeremt hen geen on st in 7. dols .. hebben = hebben uit te staan 8. berustende = ondergebracht
9. sy .. de naeste toe te wezen = beweren dat belendende &eden hen toekomen 10. nederslaen = zich nederzetten 19. in der hoest =
binnenkort 11. populatiën = bevolken 12. regord de pijre waard op nemen = niet in aanmerking nemen 13. belet = vervelend 14. bedrogen
= gewonnen van 15. apparent veel weer = iets spectaculnirs 16. meesters = rokenrelaties 30. majoors = directeurs (van de C+&t+olgd)
PLAATSNAMEN VAN NEDERLANDSE OORSPRONG IN AMERIKA (5)
door Coen Blaauw
dat het volgens de Nederlandse traditie voor New York is
dianen werden gedood.
Murder Kill Creek (NY) - Opgetekend in 1654 en verwarrend
vertaald (to murder = to kill. kil (NL) = kreek).
Nassau Couniv [NY) - Naar de familienaam van de
heersers der ~ederl&den.
Nederland (CO. TX) - Letterlijk overgenomen.
New York (NY) - De stad die als Nieuw Amsterdam
bekend stond werd in 1664 overgenomen door de
Engelsen toen het nog niet gebruikelijk was "new" toe te
voegen aan namen in de Nieuwe Wereld. Men neemt aan
aangchoii Nieuw Nederland ook in NCW York, overeenkomstig het
graafschap York in Engeland.
Norrnanr Kill (NY) - Naar Albert Andriessen. bijgenaamd
"de Noorman1'. een Noor die zich hier in 1638 vestigde.
Oostburg (WI) - Naar de gelijknamige plaats in de
prowicie Zeeland.
The Oranger (NJ) - De 3 plaatsen zijn tijdens de Nederlandse
koloniale tijd vernoemd naar de Prins van Oranje.
Overisel (MI) - In het midden van de 19e eeuw naar de
gelijknamige Nederlandse provincie genoemd.
Peekskill (W) - Deze kil is genoemd naar de Nederlandse
handelaar Jan Peek. die zich hier rond 1665 vestigde.
(wordt vervolgd)
DE NIEUWE AMSTERDAMMER JUNI 1993
Deedejee is het pseudoniem van een in New York wonende
Amerikaanse auteur van Nederlandse afkomst.
MIJN IDEE
Als u soms dacht dat De Nieuwe Amsterdammer het
enige blad voor Nederlandstalige lieden in Amerika
was, dan zou Uzich verbazen over de stapel die een
verzamelaar in Californië mij stuurde. De kranten
en krantjes worden in alle moaelijke streken uitgegevenén
ook in Canada. Uit Australië was er ook een bij.
Sommige specialiseren zich in het nieuws terplaatse, zeker de
blaadjes die van een vereniging uitgaan, anderen blinken uit door
een swrt folkloristische roddel uit Holland. Het kenwoord in al
die uitgaven is "gezellig". Van gezellig snoepje tot gezellig
broekpak, waarmee het natuurlijk nog moeilijker wordt om voor
buitenstaanders een defmitie van dit woord bij elkaar te harken.
Probeer het maar eens met "cozy candy" of "cozy pants suii".
Er is een tijdschriff uif Michiaan, naar mij voorkomt, uiigegeven
door de Gen;/ormeerde b;mcenie. ~.irieen nverl~densarinkondiging
sta je wel even ie kijken: "Arie Pronk ;.v opgenomen
in heerlNkheid om eeuwig bii zijn Ileer en Ileilund re ziin" Er
staat veel over het ~or&kíijk'~uis in dit blad. Zo krijgie
tenminste eindeliik eens wat foto's te zien. Ook een aandoenliike
bekentenis van >rins claus in een intervieuw na zijn?e;ste
zenuwinzinkine: '7 don't lmow if it is nossible to oroaerlv
oppraire fut&; circumstances ea;ly in /$e, ceriainly ;«r 'ar ;r
reltries io rhe lire siluarion in which I foiind mvsell'as the snouse
of the crownp;incess of the~etherlands. I h& n; idea what the
monarchy encompassed and was a bii naive. I had thought for a
long time, I am now in the German diplamatic service maybe I
can take a post in a Dutch embassy Yes, a bit naive. What it
means to sit constantly in a glass house -that feeling- you jusf
can't imagine. It's more difficult than I had thought U would be",
TheDutch Knickerbocker Society of Chicago geeft een blaadje
uir in het Engeis, maar Borreluurtje blrïft in de moedertaal, al
draaat het aanhalinastekens. De adverteerders zitten wel wat in
de knoop met de gradopieerde iual, ZORIF "The most news on rhe
Neiherl~tnrls ..." Dan is er wrake vtrn een zrkrre Marrin Zwarr met
een gedicht, dat als vol$ aanvangt: 'Santa said to his Black
Piet:/ Fordory, I begripe it niet,/ this doesn't look Iike Nether-
1and.l What think you is here on the hand?/ I see no windmills as
of oldl and I forreck here from the cold!"
In des: v&eniRing wordt nonal wut ge~eirn en gedronken. Ter
herùenkiny: van Leideni Ontzet hertaar het menu uit: Harin2 op
wittebroo8, snert, hutspot met klapstuk griesmeelpudding-mêt
bessensap en koffie. Ik mag er niet aan denken.
"Holland News" uit Bellflower in Californië munt uit door
onvoorstelbare nieuwtjes uit Holland. Het begint al direct op de
voorpagina met: "Vraatzuchtige kever eei zijn weg door huis': In
dit artikel wordt veel aandacht besteed aan het zakjepensworstjes,
bestemd voor de hond. Volgens de Landbouwuniversiteit in
Wageningen, dat het onderzoek onderneemt, zitten er spekkevers
in de pensworstjes. "Zeer kwalijke beestjes" zeggen de onderzoekers.
Het drama speelde zich af in Haarlem. Ik vind pensworstjes
al zo eng.
In Odoorn (de hemel mag weten waar dat is) ging een 80-
jarige inwoner op zondagmorgen uit wandelen en werd 22 uur
later door de gealarmeerde politie uit de prikkeldraadomheining
bevrijd. De familie had wel tot 8 uur 's avonds gewacht alvorens
alarm te slaan.
Er is ook sprake van Nijmegen, waar depolitie een dronkaard
op last van de medici om het halfuur uit zijn roes geschud heefi.
eidepartijen hebben dit de hele nacht volgehouden. Knap werk
!Enschede valt een wegpiraat een automobilist aan met een bijl.
n in Maarssen ging 'n man met een bijl een stel kinderen te lijf:
Er staan zoveel politieberichten in "Holland News" dat men
et aan de gedachte ontkomt van een saai leven in Bellfiower.
In Vitoria, Australië, bericht de "Dutch Courier" over een
laverjas Federatie. Die wordt zeer toepasselijk "De Klomp"
!noemd. Er wordt w k stevig gegeten en gedronken. De secreris
van de club getuigt met enthousiasme van een geslaagde
tond met 114 deelnemers en spreek de hoop uit dat ze in de
!treffende gelegenheid de kok aanhouden "want al zijn eten is
!rste klas en heel goed klaar gemaakt en dat brengt toch ook de
ensen binnen".
In DE (Hollandse) KRANT uit Canuda kun je lezen dat de
ollandse vrouwen geen cent over hebben voor ondergoed. ''De
!middelde Nederlandse vrouw k w t slechts 1.3 bh's Der iaa~ Ze z , .aagt deze 1.3 bh tot die en het elastiek tot op de draad
wleten is. Ze heeft geen geld over voor iets wat je niet ziet".
Tenslotte het melancholieke bericht dat de Nederlandse
cmatoria (er zijn er 42) niet van plan waren om stoffelijke
)erschotten zonder kist te accepteren. Het protest mocht niet
iten. Er is een nieuwe Wet op de lijkbezorging waarbij het
?graven en cremeren zonder kist voortaan wèl mag gebeuren.
e redactie meent dat dit iets te maken heeft met de mensen die
i nog "buitenlandse gastarbeiders" noemen, maar die in
ederland al lang allochtonen heten.
Het stemt allemaal tot nadenken
Deedejee
(advertentie)
Welke repatriates willen een vliegende start op
de Nederlandse arbeidsmarkt?
interessant zijn, niet overzien. Laat staan dat u
alert en ade uaat kunt reageren.
Avü, Advies '% ureau voor Individuele Loopbaanbegeleidin
, kan dat wel.
Avil kent % e Nederlandse arbeidsmarkt. Inventariseert
uw wensen en mogelijkheden. Adviseert
individueel en ersoonlijk. Legt namens u contacten met
werving- en seyeectiebureau's, met headhunters en met
bedrijven. En realiseert een efficiënte planning van uw
bezoekafspraken, zodat u uit een kort verblijf in Nederland
een maximaal rendement haalt.
Avil ontpopt zich voor steeds meer repakiates
als een effectieve zaakwaarnemer dankzij een op management-
functies toegesneden relatienetwerk en een
strikte maatwerk-aanpak.
Als u wilt weten wat Avilvoor ú kanbetekenen,
belt u dan 011-31-76-602102 of stuur een fax naar 011-31-
76-2l6117, ter attentie van Mevrouw A.J.A.M. van de
Weijer-Drabbe.
Avil.
Omdat een nieuwe start begint met een baan.
Neubwrgrtraal4, 4834 JM Broda, Nederland
DE NIEUWE AMSTERDAMMER JUNI 1993
KT!
Belgische en ~ederlandse bedrijven in de VS missen te
vaak kansen om hun land beter bekend te maken.
Vorig iaar was er biivoorbeeld een zeer succesvolle
tentoo&elling van w&ken van René Magritte in het
Metropolitan Museum of Art in New York. Critici schreven
lovende krantenkolommen vol. Maar geen Belgisch
bedrijf had de moeite genomen om de tentoonstelling
financieel te ondersteunen.
Dat is een schot voor open doel missen. vindt
Christian van Pelt, de voorzitter van de Belgische
Kamer van Koophandel in New York. Van Pelt. een
Belgisch advocaat die al jaren in de VS woont en
werkt. zegt dat sponsoren van kunst "een visitekaartje
is, het is een introductie in een land. Niemand kent
hier Sabena. Maar als ze zich geprofileerd hadden als
een van de ondersteuners van de Magritte tentoonstellinrr.
zou dat waarderine en bekendheid hebben OUgcl&
rd. En dat zou dcdoorslag kunnen gcvcn voor
ieriiand die naar Europa vliegt ooi Sahrria te nrrnen in
plaats van een Amcrikaansc luchtvaartmaatschappij.'
Van Pelt en de Belgische Kamer van Koophandel zijn
druk bezie om te voorkoriien dar liet Bcl@isclic hcdriifsleven
in d> VS opnieuw een grote kansomist. z
Van september tot januari wordt namelijk in Boston
een mote Ruhens tentoonsteüin~ gehouden. In totaal
130'verken (30 van Rubens zein zullen een beeld
geven var1 de kunst in V1aaiidert:ri rond 1600.
Het wordt een zeer belanmiike tentoonstelline." zeei
Tina Kerkam van bet ~useG& of Fine Arts in E?&tog.
"We kriieen schilderiien van veertie musea en verzamela&.
onder megr uit Rusland en Wenen. En het
centrale punt wordt De Liefdestuin uit het Prado."
Zoals het er nu naar uitziet zullen Belgische hedrijven
opnieuw verstek laten gaan. "Wij staan er versteld
van." zegt Kerkam. belast met de contacten met het
bcdri]fsl&en voor het museum. We hebben het via de
Kamer van Koophandel geprobeerd. met het consulaat
samengewerkt en we hebben zelfs een sueciale firmain
~ntwerpen zestig grote Belgische b'ed~ijven laten
benaderen. maar allemaal zonder resultaat."
Terwiil de kansen om de tentoonsteilinn te eebruiken
tochvoor het oprapen liggen. "Een b& in Eoston
sponsort de tentoonstelline." zegt Kerkam, "omdat zij
mcnsen zal trekken uit de-middën en hogere klassen;
luist dc klanten die deze bank wil bereiken. Belgische
bedriiven zouden Rubens kunnen gebruiken Öm de
menk kanen duidelijk te maken dat kelgië een stabiel
land is in de woelige zee vari het Iiiiidigc Europa en een
land dat ook non eens een schitterend verleden heeft.' - Kunst wordt op deze manier misschien een gebruiksvoorweru.
maar zonder steun van het bedriifsleven
kunnen meer organiseren. De Riilxns expositie biivoorbeel~i zal
zeker Czmilioen kosten aan veriekerinrrën. verzendingen.
buur v& schilderijen en dergelijke. Het museum
in Boston kriiet wel wat geld van de federale reeering.
maar bet grÓ2ste deel moet van het bedrijfsleien &
rijke particulieren komen.
Het is nog niet te laat, Belgische bedrijven die van
Rubens mee willen profiteren kunnen zich nog altijd
melden ais sponsor. Maar. zegt Tina Kerkam van het
Boston Museum of Fine Art. "Als ze hun logo nog in de
catalogus en de advertenties willen hebben. dan
moeten ze wel opschieten."
BOEKBESPREKING
We Ewogeans
Richard Hill
Europublications, Brussels. 1992, 3e editie
ISBN 90-74440-01 -0
De in Brussel wooriachtige Brit Richard Hili geeft in
dit boek een frisse -en ironische- blik OP de Europese
eschiedenis: het is geen boek over-de ~ u r e s e
6emeenschap en de Europese eenwording, maar een
kruising tussen een reisgids en een vershg over het
huidige Europa. "een kwalitatieve, '"objectieve" beoordeling
van de verschillende tem~erar6enten".
Hfl wijdt een hoofdstuk aan elk land. bijvoorbeeld
"The Belgians: the openminded opportunists" en "The
Dutch: the democratic dogmatists".
De schtiiver eiiidt onvenniideliik af naar eeneralisaties
over"de cekhillende Batiés. met uitspraken
als: "Een van de belaneriike kwaliteiten van de
Belgische maatschappij i&t belang dat men hecht
aan het eezin en de eemeenschap. Iemand uit Lier is
beledigdals hij woat aangeziei voor een Antwcrpenaar
(ook ai liggen de plaatsen slechts l2 kilometer
van elkaarl' en Belgen hebben de best opgcvoede
kinderen en de slechtst opgevoede honderi". Ook de
Nederlanders komen cr bekaaid af: "De Nederlanders
komen bij veel buitenlanders over als betweters.
bureaucratisch en star (de Vlamingen vinden hen
ronduit gemeen)".
Al met al makkelijke lektuur met een hoge graad van
herkenbaarheid. te lezen met een flinke korrel mut.
(advertentie)
I I
MET EDUFAX ZET U
UW KINDEREN
NIET OP ACHTERSTAND
EDUFAX verzorgt en begeleidt het onderwijs in het
vak Nederlands voor Nederlandstalige kinderen in het I -
buitenland.
Wij richten ons daarbij specifiek op kinderen op
basisschoolniveau.
EDUFAX gaat uit van een zo zelfstandig mogelijk
werken van de kinderen. met een minimale inspan- I ning van de ouders. D# kan, dankzij de speciale
opzet van de methode.
Wilt u meer weten over EDUFAX. neem dan kontakt
met ons op. I
I EDUFAX, Waalreseweg 17, 5554 HA VALKENSWAARD.
NEDERLAND, tel 04902-89248, fax 04902-1 8073 I
Voor informatie in Amerika:
Mevr. Hetter Ringnalda, telifax (914) 472-2813
DE NIEUWE AMSTERDAMMER JUNI 1993
Fred Hilberdink, geboren in Amsterdam. kwam vier
jaar geleden naar Miami om daar te helpen bij het
opzetten van een Nederlands-Amerikaans fdmproduktiebedrijf,
dat een tv serie zou gaan maken.
Maar dat mislukte en hij trok naar St. Petersburg,
waar zijn schoonouders woonden.
Van 5imer werd Hilberdink restaurateur. Anderhall
jaar geleden opende hij samen met zijn vrouw
Le Grand Café. dat in zijn korte bestaan al lovende
kritieken heefi gekregen van kranten ais de Tampa
Tribune en de St. Petersburg Times. Het restaurant
heeft een loyale klantenkring opgebouwd, er zijn
zelfs mensen die af en toe overkomen uit Miami.
De overstap was niet erg groot, zegt Hilberdink.
"In de fdmwereld wordt veel gegeten en je ontwikkelt
een goede smaak. Kijk maar naar Robert de Niro.
die een restaurant heeft in New York."
De Franse keuken is voor een Nederlander ook
niet zo vreemd, zegt hij. "Ik roep altijd: toen Napoleon
Nederland veroverde hebben we twee dingen
van hem overgenomen: de wetten en de keuken."
De Nederlandse invloed is niet erg groot. al prijkt
er af en toe een "bouncer" (uitsmijter) op het lunchmenu.
Maar de (Franse) chefkok maakt gerechten
die het beste te omschrijven zijn als Frans-Indonesisch.
'grouper' bijvoorbeeld met een saus met
onder meer een bepaald soort ketjap. of een "Omelette
Indonesien".
Om te zorgen dat de koks de culinaire banden
met Europa -niet verliezen. worden zij regelmatig
naar Nederland gestuurd en vanuit Nederland komt
regelmatig iemand de keukenstaf een paar maanden
versterken.
Ondanks het succes van zijn restaurant is Hflberdink
niet van plan zijn oude vak helemaal op te
geven. Hij is op het ogenblik bezig de financiering te
regelen voor een nieuwe speelfilm. Als aiies lukt,
vertrekt hij binnenkort voor drie maanden naar Sri
Lanka waar hij een verhaal van een Franse schrijver
wil gaan veIfXmen.
Het restaurant blijft echter open tijdens zijn
aíwezigheid. Zijn vrouw is een goede organisator. en
"ik heb een goede ploeg hier."
Le Grand Café, 247 Central Avenue, St. Petersburg, FL 33701,
tel. (81 3) 821 -6992.
't Zijn de kleine dingen die 't 'm doen
Kleine dingen ais directe vluchten
naar AMSTERDAM. Zonder overstappen.
Prettige vertrektijden. Vlakbij u
in de buurt. Wij vliegen het hele jaar
vanuit Fort Lauderdale, Miami en
Tarnpa. Tijdens het hoogseizoen
vanuit Los Angeles, Newark, Oakland,
Seaitle en Toronto. En nu ook
vanuit Denver en Vancower.
Onze tarieven zijn ook klein en horen
tot de laagste naar AMSTERDAM die
er zijn.
Breng weer eens een bezoek aan
Nederland. Of reis door naar andere
landen in Europa.
Met Martinau vliegt u naar huis. Bei
reisagent of
Martinair Holland
me other Dutch airiine
1 -800-FON HOLLAND
12 DE NIEUWE AMSTERDAMMER JUNI 1993
DE GOUDEN GIDS
Een lijst met telefoonnummers om bij
(Tarieven voor vermelding in de G u P
ADVOCATEN
Lisa J. Kristal, Atly at Law
Amsel & Kristal
IMMIGRATIE
145 East 57th Street, 4e etage
New York, NY 10022
(21 2) 935-9800
ARCHITECTEN
Michiel A. Boender. AIA
P.O. Box 4750
Greenwich, CT 06830
191 41 937-4226 .' ~ogier van Loveren, AIA
6 S ruce Pond Lane
~ed;ord, NY 10506
(914) 234-7823
ARTSENISPECIALISTEN
(Nederlands sprekend)
Jacobus Budding, MD, FACS
S ecialist s ataders, aambeien PL ON!
12368 Watwick Boulevard
New ort News VA2360
(804j'596-o41 i
Stephen Malamud, MD,
Oncoloog
Beth Israel Medical Center
First Avenue at 16th Street
New York, NY 10003
(212) 420-4512
Hans Zwart, MD
Chirurg Hart, Bloedvaten, Lon
580 Lincoln Park Blvd, Ste 32
Keiterin OH 45429-3493
(51 3) 2&-6800
CATERING/TRAITEURS
Annemarie Minke
S ec. BelgischeIFranse keuken
1!02 Lexin ton Avenue, #i46
New York, &Y 10028
FYSIOTHERAPEUTEN
F. Abbink MS, PT & R. Klap PT
F siotherapeuten
2!60 Matthews Avenue, Suite 2s
Bronx, NY 10462
Tel: (212) 823-4604
INVESTERINGEN
Kees Oudegeest - Vice President
PaineWebber, Inc.
Bele ingen in de VS. en Europa
P n %L 8916 . , - . -. . - - . -
Liitle Rock, AR 72221
(800) 233-2980
MAKELAARS
Erica Ber mans
Makelaar &roerend Goed
Brotherhood & Highley
161 Elm Street
New Canaan. CT 06840
(203) 966-3507
Annekee Brahver-Keely (NJ)
Aankoop - Verhuur
VR,",","oOpial Estate
de hand te houden.
den Gids op aanvraag)
873 Teaneck Road
Teaneck, NJ 07666
(201) 837-8800
NOTARISSEN
Stephanie v. Manen, Atty
NotariaaVAdvocatuur
3371 Route 1, Suite 209
Lawrenceville, NJ 08648
609 896-3436
609 896-9434 (fax) I 1
t Law
PSYCHOTHERAPEUTEN
Sophia J. Wien, M.A., Drs.
Individueel-Groep-Cou les
145 Central Park west ~ p t IA
New York, NY 10023
(21 2) 721 -6660
REISAGENTEN
Marina Braun
Nederland en verder
Geweldi e pri'zen
y 4 1 69%82&
800 431-9698
Roel R. Vanderkooi
Don-Bar Travel (sinds
43-1 1 Greenpoint Ave
Sunnyside, NY 11 104
1963)
nue
(ook per postorder) . Chocolada
OOK HARING EN PALING!
125 Second Avenue
New York, NY 10003
Tel: (212) 533-2133
Van's Dutch lm orting Inc.
Tel: (612 243-+49
Fax: (61 ) 243 0541
TOLKENIVERTALERS
EuroNet Lan uage Services
54 West 39th %reet
New York, NY 1001 8
212 768-8409
212 869-7885 (fax) I 1
Een ADommerrje van mar. 30 woorden: $20.00
-r eenmalige tweemaal voor $35.00.
AU-PAIR: Myriam. lieve studente fotografie,
zoekt zsm werk voor 1 112 jaar in Manhattan.
Inl.: Myriam Wichman, Potterst. 10, 3512 TA
Utrecht, 011-31-3406-62443. (AB)
BED & BREAKFAST. Ned., Spaans en Yiddlsch
gesproken. Upper West Side NYC.
Kinderen welkom. Was gratis gedaan1 (2121
666-7513, JiU. (AB)
GEVRAAGD: zeldzame boeken, meubels.
kaartjes voor concerten, sportevenementen
e.d.. diensten zoals babysitten. catertng,
gebruik van vakantiehuizen enz. enz., voor de
SILENT AUCTION van de Netherland Club op
29 juni a.s. Alles is welkom. Informatie: (2121
265-6 160. (AB1
MEDEWERKER gevraagd voor EuroNet Language
Services. Kennis WP 5.1, Ned-Eng,
liefst ook andere talen. Kleine vertalingen.
Deeltijdbaan, sal. a&. van ervaring. Werkvergunning
vereist. Schrijf aan 54 W. 39th
Street, NYC 10018 tav Marja.
SPOED! Ongeveer 30 boeken over de geschiedenis
van de Nederlandse taal en let- ~ ~ - - ~
terkunde te koop aangeboden. o.a. Middel-
Nederlands en 17e eeuws. Telefoon: 12121
222-9265. IABI
WILT U binnen 1 112 jaar $10.000 t+ per
maand verdienen FTIPT? Bel dan 12031 231-
2252 en wij bellen u terug op een gewenste
tijd, voor een open gesprek. (BB1
GEVRAAGD: wil FLAT huren (of woninerufl
Manhattan-Amsterdam) in uitenv veld er t.
A'dam-Zuid of Amstelveen). JuUIaug lflexlbel).
Info bij De Nieuwe Amsterdammer. (2121
764-7.3A4 . - . - - - .
TE ZWAAR? Raak 10 - 29 Ibs kwijt in dertig
dagen. Met een NIEUW kruidenmiddel voor
gewichtsveriies. Volledig natuurlijk. Door
artsen getest. Probeer het zonder risico. (2121
465-3400. Moet Engels spreken. (AR1
VERDIENT U GENOEG GELD? Begin een
zaakvanuit uw huis - part time. Gezondheid -
Voeding - Gewichtsveriies. Geen kantoorkosten
- $500 tot $5.000 per maand. Omzet van
$151.673.000 in le kwartaal 1993. INTERNATIONAL
HEALTH WORKS. Moet Engels
spreken. Info: Alan Buyum 12121 465-3300.
(AR1
DE NIEUWE AMSTERDAMMER
Ik neem een abonnement! Ik wil de volgende 10 nummers ontvangen en
sluit daarvoor een cheque in voor $30.00. (internationale postwissel van
$35.00 buiten Noord-Amerika) ten name van "De Nieuwe
Amsterdammer", 54 West 39th Street, NewYork. NY 10018.
Naam: NL-B-USA
Finna: Beroep:
Adres: Apt.:
Plaats: Staat: Postcode:
Tel:
(advertentie)
iCHTE NEDERLANDSE
SJOELBAK
GOEDGEKEURD DOOR
DEALGEMENENEDERMNOSE
SJOELBOND
OUDHOLLANDSE SPORT VEROVERT AMERIKA!
BIJ U THUIS BEZORGD VOOR $125.00
(Bij vooruitbetaling 6% korting)
Compleet met 30 schijven, de officiële spelregels
en negen andere systemen
Apart verkrijgbaar: Sjoeltafel & Sjoelbakje,
Set van 30 schijven, spelregels, enz.
Voor informatie en bestellingen:
ROBBOR, INC. Tel. (305) 386-5380
P.O. Box 16-0157, Miami, FL 33116-0157
120 VERSCHILLENDE NEDERLANDSE KLEDERDRACHT POPPEN.
AUTHENTIEK EN HANDWERK.
EEN WAARDEVOL BEZIT EN EEN PRPCHTIG KADO.
cm b25.00) INKL. VERZENDING
36 cm - $99.00
YOOR INLICHTINGEN EN ORDERS, BEL
&ti n c i ~ l/ (305) 386-5380 GOEDGEKEURD DOOR
NED HIST MUSEA
(advertentie)
A Taste of Holland
Nederlandse delicatessen
Kaas . Haring . Gerookte paling. Drop .
Koffie . Speculaas . Stroopwafels
Indonesische specialiteiten
Ketjap . Kroepoek . Sambal . Atjar tjamp
Satésauzen . Specerijen
oer.
Souvenirs
Delfts blauw . Aantrekkeiijke souvenirs uit
Nederland
NIEUWE CATALOGUS!
BEL VANDAAG NOG:
83-85 Washington Street, Soufh Nonvalk CT 06854
Te1 (203) 838-6161
Maandag tlm zaterdag 11.00 - 17.00 uur
Design: NRONETCOMMUNICATIONS
@e $%enhe &x&rbmr
54 WEST 39TH STREET
SUITE 1102
NEW YORK, NY 10018
(21 2) 764-2284
FIRST CLASS MAIL
U.S. POSTAGE PAID
Permit # 150
Teaneck, NJ 07666