Jaargang W, nummer 8 OKTOBER 1994

ROL VAN LEGER VERANDERT

de landmacht. de marine en 'de luch&acfit I beroe~sië~er goedkouer zal ziin. integendeel.
In heel West-Europa worden de strijdkrachten
ingrijpend veranderd nu de dreiging uit het
Oosten verdwenen is na het uiteenvallen van de
Sovjet Unie en de opheffing van het Warschaupact.
De belangrijkste veranderin in Nederland en 3 . België is het verdwijnen van e dienstplicht. In
België is die al officieel afgeschaft, dit jaar is de
laatste lichtin opgekomen. In Nederland bli ft de i dienstplicht officieel bestaan, maarvanafvo gend
Eind 1993 vroe de vorige defensieminister. PvdAi+
er Relus ter eek, nog tachtig miljoen meer,
bestemd voor het betalen voor vredesoperaties in
opdracht van de Verenigde Naties. Maar hij kreeg
bij zijn collega's geen voet aan de rond. Wim Kok,
toen nog minister van financiën, aalde in febm- a ari 1994 juist f 320 miljoen extra van defensie
we 6% plannen voor een compact Nederlands
beroepsleger nieuwe stijl zullen door dat gebrek
- - - - - ~ ~ ~ nog altijd uit op iets meer danf 13.5 miljard. Dat I macht een behoorlijke solhj betalen als mendis
al de zoveelste verlaging de afgelopen jaren. (vervolg op blz. 6)
jaar zuüen er geen dienstplichti en meer worden aan geld zeker lijden. Het voornemen voor de
opgeroepen. Dat is een speciafe con- vorming van een speciale (en omstrestmctie
waardoor de dienstplicht fei- den) "luchtmobiele brigade" met een
telijk kan worden o geheven zonder dat B îlink aantal gevechtshelicopters - die de
er daarvoor een tij rovende grondwets- ~ggegraat zou moeten vormen van de
herziening nodig is. nieuwe strijdkrachten - is fors in de
In Belgie betekenen de veranderingen knel gekomen. De Nederlandse politici
dat de sterkte van de swdkrachten in en topambtenaren zijn zich nameli k
een periode van tien aar gehalveerd is h een hoedje geschrokken toen zij eracAnaar
40.000 mansc appen. De land- ter kwamen hoeveel m'n vliegtuigje
macht blijft het grootste onderdeel van werkelijk kost. Met het nu uit etrokken
dit nieuwe leger, met 27.500 soldaten. geld zou no niet eens de hel f t van het
De luchtmacht krijgt 10.000 mensen en oorspronkefjk geraamde aantal gede
marine moet het met 2500 zeelieden doen. vechtsheli's aangeschaft kunnen worden.
In Nederland wordt voornameliik bezuinigd op I In België verwacht men niet dat een nieuw
-- -- ---~ ---- ~ ~
bli'ven vrijwel buiten schot.
deze maatre elen hebben geleid tot een forse
verlaging van 2 e defensiebegroüng. Voor 1995 wil
het nieuwe kabinet-Kok f 110 miljoen minder
uittrekken dan in 1994. al komt het totaal toch
~- -- - - L~ minstens tot 1597 zalde defensiebegroting vri.we1
elijk blijven op iets minder dan 100 d a r d
#&k. Dat komt deels doordat een vrijwilligersleger
nu eenmaal meer kost, om te kunnen
concurreren met het bedriifsleven moet de kriiesBELGISCHE
VERKIEZINGEN OP 9 OKTOBER
Op 9 oktober a.s. wordcn in België provincie- en gcmeentcraadsverkiezingcn
gehouden. Mcn zij erop
gewezen dat de deelname aan de verkie~ingen verplicht
is, indien men aan de volgende voorwaarden voldoci: a)
Belg is: b) de volk Iccftiid van 18 iaar heek bereikt: (:l
in ac bcvolkingsregist~rs van d6 gcmecnte (van 'd;
provincie) is ingeschreven: d) zich niet bevindt in een
van de gcv~llcn van iiitsluitine of schorsine bcn;i;ild bii - . het kieswethoek. ~ - - - - - - - -.
Wat moet de kiezer doen die zich toevallig in het
buitenland bevindt en op de dag van de verkiezing zijn
stem niet kan uitbrengen?
Art. 207 van het kieswethoek beuaalt dat de kiezers
die onmogelijk aan dc stemming kurken deelnemen. de
redenen van hun onthouding mei. de nodige verantwoording
aan de vredcrcchrer moecn doen kcnnen.
In hecalgemeen wordt aangenoken dat deze verantwoording
kan gebaseerd zijn op een reisbiljet. een
plaatsbespreking bij een reisbureau. een hotelrekening,
een medisch attest. een attest van de werkgever of
onderwijsinstelling, een attest van de lokale overheid of
een getuigschrift van aanwezigheid opgemaakt door een
Belgische diplomatieke of consulaire post. Op dit laatste
getuigschrift wordt een recht geheven van 50 BEF
betaalbaar in lokale munt.
Belgen die om beroeps- of dienstredenen in het
buitenland verblijven, kunnen een andere kiezer
machtigen om in hun naam te stemmen. Als gcmach-
&d<: kan slechts worden aangewezen hetzij de echtgenoot.
hetzii een blocd- of aanvcwant tot de derde waad
op voorwaarde dat deze zelf kiezer is. Indien d; volmachtgever
en de gemachtigde in dezelfde gemeente in
het bevolkingsregister zijn ingeschreven. bevestigt de
burgemeester van die gemeente op het volmachfformulier
het familieverband. Indien beiden niet in dezelfde
gemeente zijn ingeschreven wordt door de burgemeester
van de gemeente waar de gemachtigde is
ingeschreven op voorlegging van een akte van bekendheid,
het familieverband bevestigd. De aktevan bekendheid
wordt bij het formulier gevoegd.
De volmacht wordt gesteld op een formuiier dat kosteloos
wordt afgegeven bij de kanselarij van het Consulaat-
Generaal. Na ondertekening van het volmachfformulier
door de volmachtgever en de gemachtigde,
overhandigt deze laatste de volmacht en het attest
van de werkgever bij het stemmen aan de voorzitter van
het stembureau waar de volmachtgever had moeten
stemmen en vertoont hem zijn identiteitskaart en zijn
oproepingsbrief.
Samenvattend: u bent niet verplicht om per vol-
I ----- w...
Uit ever Eleonore A. Speckens
~efacti;: Benno Groeneveld, Hanny Veenendaal
Medewerkers: Coen Blaauw. Siard Dwarshuis. Hilda Pilla- I Dekker, Andrée ~asen~acobs&, Luk Verdegem.
Bianca Zekveld. Paul van I Zummeren
Adres: 54 West 39th Street, Suite 1102
NewYork. NY 10018
Tel: (212) 764-2284
Fax: (2121 764-2284
macht te stemmen: u kan eveneens de reden van uw
onthouding met de nodige verantwoording a& de
wederechter doen kennen.
Nadere informatie bij het Belgisch Consulmt-Generaal in uw ressort.
In New York: (212) 586-5110.

VERNIEUWEN OUDE GROENE KAARTEN

De Amerikaanse Immigration and Naturalization
Service (INS) heeft de periode verlengd waarin groene
kaarten uitgezeven vóór 1979 vernieuwd kunnen
wordcn. I)& ifigenoemde I- 15 1 kaarten kunnen nu tot
20 maart 1995 worden ingewisseld bij een plaatselijk
INS kantoor. I louders van het. oude model groene kaart
moeten fi)rmulicr 1-90 invullen en $75 hetalen. Wie arm
is. kan wijstelling krijgen van de betaling van die $75
en wic nict in staat is oni ccn INS kantoor tc hezneken ~ ~- -- ---.......
kan om speciale hulp wagen.
Een woordvoerder van de INS waarschuwde twens.
dat groene kaarten uitgegeven ná 1979 iedere tien ja&
verlengd moeten worden. Dat is ook het geval als er op
de kaart geen geldigheidstermijnis aangegeven. Wie een
'kerlopen" groene kaart heeft. zal geen echte moeilijkheden
krijgen. maar het is beter om ervoor te zorgen dat
de kaart "bij" is, aldus de woordvoerder.
De INS Commissioner, Doris Meissner, wees in dit
verband op een eenvoudige oplossing voor iedereen die
de geldigheidsduur van zijn of haar groene kaart niet
zorgvuldig bijhoudt. "Word Amerikaans staatsburger,"
zei Meissner, "Dan hoef je je nooit meer zorgen te
maken over je groene kaart."
Nadere inlichtingen en formulieren zijn te krijgen via het gratis INS
nummer I (800) 755-0777.
DE NIEUWE AMSTERDAMMER OKTOBER 1994
NEDERLANDSDANSTHEATER
De drie gezelschappen van het Nederlands Dans
Theater treden deze maand OU in New York. New
Jersey en Californië.
Het officiële erote eezelschan het "echte" Danstheater
begint op r7 oktGber met ken week van voorstellingen
in de Brooklyn Academy of Music.
ND?Z, de kweekvijver voor jeugdig danstalent, en
NDT3, een ensemble van vier oudere dansers, zijn
vanaf 24 oktober te zien in het Majestic theater.
Jiri Kylián, artistiek leider van het Nederlands
Dans Theater, is al lang bekend en geëerd in de
Verenigde Staten. Twee maanden voor deze toernee
bleek dat onder andere uit de grote belangstelling
voor het optreden van NDT3 tijdens het befaamde
Jacob's Pillow festival van moderne dans in Beckett.
Massachusetts. Dansrecensenten van The New York
Times en andere grote kranten, maar ook verslaggevers
van National Public Radio en The Christian . .
Scierice Monitor bijvoorbeeld. vielen over elkaar hecn
bii het verslaan vari Kvliin's bcdoelineen met NDTX
"Het gaat om dans& die na een bepaalde leeftijd
door wilden gaan, maar die niet meer pasten in de
balletgroep waar ze altijd bij gedanst hadden," legde
Martine van Hamel de achtergrond van NDT3 uit na
een repetitie in een studio van het in de beboste
hcuvels van hct in de Berkshires weggestopte Jacob's
Pillow. MarUnc was inrenlang een van de vcdettes van
het beroemde AmeAcan ~alïet Theater in New York.
Maar, zoals dat bijna onvermijdelijk gaat met balletdansers,
ze werd daar enkele jaren geleden te oud
bevonden en zonder veel omhaal afgedankt.
Als lid van NDT3 toont Van Hamel, 48, dat ook
minder jeugdige balletdansers nog veel te bieden
hebben. Dat was ook Jiri Kvlián's bedoeline toen hii
in 1991 choreografen vroeg Óm balletten te maken di6
aansluiten bij de technische en emotionele ervaring
van oudere theater van Jacob's Pillow toonde Martine samen met
Sabine Kupferberg. Garv Chrvst en Gerard Lemaitre
ann het kcintrifieerde-~ni&ika;insc publiek hoc
Kvlian de h;lllctwercld heeft verrlikt door rnct NDT3
de misschien niet meer zo atletkche. maar des te
meer expressieve gaven van rijpere topdansers aan te
boren.
"In Amerika telt de cultuur van de jeugd natuurlijk
heel zwaar. Het is hier jeugd, jeugd. jeugd," zei
Arlette van Boven na een voorstelling in Jacob's
F'illow in augustus ter verklaring van de grote belangstelling
voor NDT3. Zij is onder Kylián de artistiek
leidster van deze tak van het Nederlands Dans
Theater. "Als je dan met zoiets komt, doet dat de
mensen toch even nadenken."
Van Boven noemde NDT3's korte toernee in
augustus, waarbij de dansers niet alleen in Jacob's
Pillow optraden maar ook een voorstelling gaven in
Minneapolis. ten dele een opwarmertje voor de
Van Hamel: "Nog steeds fans in New York ..."
aanstaande optredens van alie drie gezelschappen.
Martine van Hamel, dochter uit een Nederlands
liplomatengezin en al vele jaren woonachtig aan de
Riverside Drive in Manhattan. kijkt ondertussen uit
naar haar optreden in het Majestic Theater. Ze danst
iaar onder meer in Kylián's hypnotiserende ballet 'No
Sleep Til1 Dawn of Day'. In New York zal het gezelschap
onder andere de wereldpremière uitvoeren van
Kylián's nieuwe baiiet "Double You".
"Mijn vertrek bij het American Ballet Theater was
maangenaam, maar ik geloof dat ik nog steeds een
heleboel fans in New York heb," zei de Nederlandse
Alerina. "ik hoor vaak, 'we missen je, wanneer kom
e terug'. Ik vind het heel speciaal om straks in New
fork in Jirí's ballet te kunnen dansen."
WIT l komt naar de BAM in Brooklyn na op 13.14 en
Z 5 oktober in Montréal te hebben opgetreden. NDT 3
eist na de optredens in New York naar Toronto voor
oors stellingen tussen 2 en 6 november.
Het Nederlands Dans %ater 1 reist na de opirelens
in Brooklyn naar Californië, waar van 25 tot en
net 30 oktober wordt opgetreden in het Orange
2ounty Performing Arts Center in Costa Mesa NDT2
~eeft naNew York op 1 november nog een voorstelling
n het McCarter theater in Princeton, New Jersey. (Zie
mk de Agenda, pagina 7).
qeinout van Wagtendonk is correspondent inAmerika
m de Nederlandse omroep Veronica
DE NIEUWE AMSTERDAMMER OKTOBER 1994

4-daagse werkweek in België

De twee grootste partijen hebben de
vier-dagenweek in hun promamma
ineescfieven. Als deze Ülannen
doorgaan. zal dat loonverlies'bctckcnen
voor werknemers. want de plannen
voorzien alleen in betalinivoor
gewerkte uren. SP-leider ~ r a n K ~ a n -
denbroucke zegt dat zijn partij zich
niet neerleet. bil het defaltisme onder
de econonien -die beweren dat we
zullen moeten leren leven met een
hoge werkloosheidgraad. Werkherverdeling
met loonverlies biedt de
oplossing, vindt hij. (De Standaard)
Werklozen willen niet werken
Belgische laapgeschoolde ongercn
verkiezen blijkbaar hct doplokaai
bovcn de slachrhuizen. De vlccssertor
is al jaren op zoek naar een paar
duizend werknemers voor het slachten.
versnijden en uitbenen, maar
werkelozen Beleen hebben daar geen
zin in. Her tekÖrt wordt opgeva~en
door buitenlanders: Franscn en
leren. (Fina~iïirel Ekononri.sche Tijd)

HKH Christina wil scheiden

Prinses Christina is een echtscheidingsprocedure
begonnen tegen
haar man, Jorge Guillermo. Guillermo.
een Cubaanse bannelin& wordt
nu door de pers in ~ederlanld aígcschildcrd
als een harteloze man. die
alleen maar met de twee iaar ioneere
en visueel gehandicapreprinSes.was
getrouwd om als een playbov te kunnen
leven. 1 let paar trouwde in l975
en heeft drie ueners. Prinses Chris-
Una treedt hiermee in de voetsporen
van haar zuster Irene. wier huweliik
met de Spaanse prins Carlos l-liigo
van Bourbon Parma al eerder werd
ontbonden. (De Volkskrant)

50 'aar Benelux

k Op september 1944 ondertekenden
de regeringen van België, Nederland
en Luxemburg het akkoord
over de tolunie tussen de drie landen.
dat de start vormde- van het
~ u r b ~ e s e integratieproces. Pas in
1956 werden alle intenie tolhemngen
afgeschaft (waarmee aan de
botersmokkel langs de Belgisch-
Nederlandse grens een einde kwam).
De vijftigste verjaardag werd simultaan
gevierd met het slaan van een
gedenkpenning van 250 fr. en 10
gulden. Alhoewel al vanaf 1958 het
vrije verkeer van personen. goedmen
en diensten bestaat in de 13cnelux.
en zil binncn de EU deck nrx! steeds
een -voortrekkersrol vervul< is de
toekomst van de Benelux onduidelijk.
(De Standaard)
Miljoenennota
Maatschappelijke organisaties en
bonden voor onderwijs. politie en
militairen reageerden teleurgesteld
tot zeer kritisch op de begroting voor
1995 die het kabinet op Prinsjesdag
heeft gepresenteerd. Men is van
mening dat de door de paarse coalitie
aanaekondiede beminieingen
vcclal sle&it ondèpbouwd zijn yodcr
roekomstpcrspert.ief. De universiteiten
&n ieleurgesteld door de
435 miljoen aan hëzuinigingen op
het hoger onderwijs. Het hoger beroe~
sonderwiis raakt in de komende
jaren een 250A van zijn budget kwijt.
De politiebond is niet tevreden niet
de slcchts 50 miliocn extra voor de
politiebegroting. [je rnllitairc bonden
vrtizen gedwongen ontslagen terwijl
de verdere bezuinieinaen bii Defensie
ook de plannen voor réorganisatie
van de krijgsmacht zouden
ondergraven. (Het Parool)

Islamitische eed

Moslims die als officier in het Nederlandse
leger gaan dienen, mogen
voortaan hun eed afleggen in de
naam van Allah. Het ministerie van
Defensie heeft daartoe de inwijdingsregel
aangepast. (De Telegraaf)
Belg bakt voor Beverl Hills
Alain Coumont, 33, een &lgische
bakker die kooktechnieken gebruikt
uit de Middeleeuwen, heeft zoveel
succes met een dozijn banketwinkels
in Brussel, dat hij gaat uitbreiden
naar Pariis en Beverlv Hills. Coumont's
winkels heten Ik Pain Quotidien.
Het interieur lijkt op dat van
een soort boerenkeuken- waar de
klanten aan houten tafels zitten.
Iedere winkel wordt gedreven door
auarte eieenaars. die voor $62.000
c&n licenze kopcn van Coumont. Dc
eigenaars zijn verplicht om al hun
brood. iam en cnke te bcirekkrn van
~oum&t's fabriek. (DNA)

Nederlander opgehangen

De 59-iaar oude hg ederlander Van
~ a m & is op 23 september in Singapore
opgehangen, nadat hij door
een plaatselijke rechtbank ter dood
veroordeeld was wegens heroïnesmokkel.
Van Darnme was in 1991
op de luchthaven van Singapore
gearresteerd met meer dan 4 kilo
heroïne in zijn koffer. Ir. Van
Damme heeft voortdurend volgehouden
dat hi met wist dat er
heroïne in de koder zat. Het vonnis
is uitgevoerd ondanks druk van de
Nederlandse en andere Europese
regeringen en een verzoek om gratie
van o.m. koningin Reatrix. Minister
van buitenlandse zaken van Micrlo
i NIEUWE AMSTERDAMMER OKTOBER 1994
heeft zijn afschuw geuit over de
voltrekking van het vonnis, maar
verklaarde dat Nederland de diplomatieke
betrekkingen met Singapore
niet zal verbreken. (De Volkskrant)

Zegeltjes voor reizen

Eind dit jaar kan men vliegreizen
verdienen met gespaarde zegeltjes
die worden gelwerd door Shell, Albert
Heijn, ABN Amro en het Vendex-
concern. De actie, die 'Air Miles'
gaat heten, betreft niet deen vliegreizen,
maar ook andere vormen van
vrijetijdsbestedingzoals dagtrips. De
milieubeweging noemde de actie een
"belachelijke bevordering van het
vliegverkeer". De initiatiefnemers
zeggen echter dat voor de vliegreizen
KLM-stoelen worden gebruikt die
anders leeg zouden blijven. (DNA)
Schilderijen betalen schuld
Een Belgische deurwaarder heeft 10
schilderijen in beslag genomen uit
het Museum voor Oude Kunsten. De
doeken, o.m. van Hans Mernling en
Peter-Paul Rubens zijn 3 miljard
Belgische frank waard [$94,6 miljoen).
De opbrengst van de verkoop
wordt gebruikt om schadevergoeding
te betalen aan 45 Belgen die bezit
hebbenverloren toen Zaïre onafhankelijk
werd in 1960. (DNA)

Slechte lampen van Philips

Philips heeft in de jaren vijftig met
opzet slechte TL-buizen verkocht, die
een veel kortere levensduur hadden
dan nodig was. De technici van Philips
hadden een lamp gemaakt die
10.000 uur meekon. Maar omdat
het bedrijf vreesde dat de verkoop
van gewone gloeilampen stil zou
komen te liggen werd de levensduur
van de nieuwe lampen met opzet
bekort. (Financieel Ekonomische Tijd)

Belgisch hart

Een 43-jarige Nederlandse hartpatiënt
mag een harttransplantatie
ondergaan in een Vlaams ziekenhuis.
De Nederlandse verzekeraar De
Nationale Nederlanden had aanvankelijk
geweigerd voor de operatie
te betalen. maar een rechter in Den
Haag heeft het bedrijf verplicht om
de 3,5 miljoen frank ($100.000) dic
de ingreep kost voor zijn rekening te
nemen. (Financieel Ekonornische Tijd)
DE NIEUWE AMSTERDAMMER OKTOBER 1994 5
(vervolg van de voorpagina)
goede mensen aan wil kunnen
trekken. Bovendien kost modem
materiaal erg veel geld. Zelfs het
terugtrekken van vrijwel alle Belgische
soldaten die in Duitsland
gelegerd waren, zal pas op de
lange duur een besparing opleveren.
Er blijven maar 2500 soldaten
in het Oosten. meer dan
18.000 keren naar België terug,
maar het transport is duur, evenals
onkosten als bijvoorbeeld het
opknappen van de kazernes voordat
zij worden teruggegeven aan het Duitse leger.
Deveranderingen in de opbouwvan de Belgische en
Nederlandse strijdkrachten gaan gepaard met ingrijpende
veranderingen in hun taakstelling. Zo hebben
beide landen eenheden beschikbaar gesteld voor een
beginnende vorm van een inter-Europees leger, het
Eurocorps waarin onder meer ook Duitse en Franse
troepen samenwerken. De beide landen hebben verder
hun vlooteenheden vrijwel geïntegreerd. Zowel België als
Nederland ondersteunen bovendien een aantal acties
van de Verenigde Naties en hebben al meegedaan met
vredesoperaties in Cambodja, Namibië, Somalië, het
voormalige Joegoslavië. Rwanda. Beide landen zullen
een groepje militaire politiemensen naar Haïti sturen.
Dat alles gebeurt tot dusver nog steeds op basis van
ad hoc beslissingen van de regeringen, omdat de
verschillende grondwetten de taak van de militairen
alleen zien als verdedigers van hetvaderlandse grondgebied.
Er is daarom een discussie op gang gekomen niet
alleen over een nieuwe vorm voor legers in de jaren
negentig, maar ook om nieuwe wetten. regels en taken
op te stellen.
Alle bezuinigingen en inkrimpingen hebben in zowel
Nederland als België geleid tot protesten van militairen.
Luitenant-generaal H. Couzy. de bevelhebber van de
(Nederlandse) Koninklijke Landmacht. is de leider van
een groepje hoge officieren die in het voojaar van dit
jaar van plan waren uit protest tegen de bezuinigingen
aí te treden. De actie ging echter niet door, omdat
Couzy uiteindelijk deen kwam te staan toen bleek dat
de marine en de luchtmacht veel minder zouden lijden.
In België heeft generaal-majoor Jean Huwaert
besloten om na 42 jaar met vervroegd pensioen te gaan.
Hij was het niet eens met de bezuinigingen, omdat die
zich volgens hem teveel richtten op de lagere rangen en
de hogere posities spaarden.
Huwaert is al de derde generaal die dit jaar ontslag
heeft genomen in België. Dat is overigens niet alleen uit
protest tegen bezuinigingen en zulke activiteiten als
openbare veilingen van militair materiaal en de verkoop
van Mirage straaljagers aan Chili en F- 16 vliegtuigen
aan de nieuwe republiek Tsjechië. De stafchef van het
Belgische leger, generaal Jose Charlier, schijnt ook veel
kwaad bloed te hebben gezet door zijn dictatoriale
manier van optreden.
De veranderingen in de strijdkrachten en de bezuinigingen
op defensie hebben in Nederland nog een heel
onverwacht en eigenlijk bizar gevolg gehad. In de
vredesbeweging is namelijk een discussie ontstaan over
de vraag of er niet te diep gesneden wordt en of de
uitgaven voor defensie juist niet verhoogd zouden
moeten worden. Immers: zulke bij uitstek vrededienende
activiteiten als vredesmissies van de Verenigde
Naties zijn duur en verdere bezuinigingen op de defensiebegroting
zou deelname aan dit nobele werk in
gevaar kunnen brengen.
Benno Groeneveld met Siard Dwarshuis in Nederland
REMIGRATIEBUREAU
DAVIDS
Steun en toeverlaat voor
temgkerende Nederlanders.
WELKE REPATRIATES WILLEN EEN
E+ VLIEGENDE START OP DE NEDER- 2 LANDSE ARBEIDSMARKT?
1 14
Avil adviesbureau voor individuele loopbaanbegeleiding.
Remigratiebureau Davids kan behulpzaam zijn bij: AVIL kent de Nederlandse arbeidsmarkt en kan voor U
-huisvesting kontakten leggen met headhunters, we~ingselectiebureaus
-ziekenkostenverzekering en met het bedrijfsleven zodat er voor U gekeken wordt
-verblijfsvergunning naar een passende functie voor U in Nederland.
-naturalisatie
-en vele andere zaken
Mevrouw E. Davids van Remigratiebureau Davids te Naarden en Mevrouw A.J.A.M. van de Weijer-Drabbe van AVL te Breda
komen de eerste helft van November de westkust van Amerika bezoeken. Het doel is informatie te verstrekken aan die (oud-)
Nederlanders die van plan zijn temg te keren naar Nederland, dit in verband met wisselende wetgevingen zoals de vreemdelingenwet,
de ziekenfonds-wet, huisvestings-wet en andere zaken, en om u te informeren over uw mogelijkheden op de nederlandse
arbeidsmarkt.
Wanneer u persoonlijk met hen wilt spreken of wanneer uw vereniging behoefie heeft aan een voorlichtingsavond. kunt u voor
afspraken contact opnemen met onze USA-agent: Nico van den Brink, 5815 E. LaPalma #128, Anaheim, CA 92807, tel (714)777-
7120, fax (714)970-9071.
6 DE NIEUWE AMSTERDAMMER OKTOBER 1994
WIPMAMA
Zap Mama is een groep van 5 in België woonachtige zange- trekken. Zap Mama is nu aan het einde van een 3 maanden
ressen van Afrikaans-Europese afkomst. De oprichter, Marie durende toemee door de VS.
Daulne, is geboren in Zaïre maar groeide op in België. De Zij treden nog op in de volgende plaatsen:
groep brengt een mengeling van Afrikaanse, Europese en 2 en 3 oktober: Ordway Theatre, Minneapolis, MN.
Arabische muziek, wat leidt tot bijvoorbeeld vogelgeluiden en 6 oktober: Power Center, Ann Arbor, MI.
apengekrijs, een vijfstemmige madrigaal. de octaafwisselin- 7 oktober: Victoria Theatre, Dayton, OH.
gen van Pygmeeënmuziek, het geweeklaag van een blues en 8 oktober: International House, University of Penn-sylvania,
ook tot het doen van de radslag en dansen op zware laarzen. Philadelphia, PA.
De groep gebruikt slechts de oudste instrumenten die er zijn: 9 oktober: Washington? (Nog niet bekend)
de stem en percussie, waarmee ze allerlei muziektradities Voor meer informatie: Belgische ambassade, Washington,
veranderen in speelse, moderne muziek, waarmee ze boven DC, Andrea Murphy, (202) 333-6900.
aan de hitlijsten staan en in Europa en Amerika volle zalen
Zondag 2 oktober
Fietstocht en pickrlick georganiseerd door de Nederlandse Vereniging. Aanmelden bij P.O. Box 310, Cabin
.John. MD 20818. Tel. 13011 365-0673. ~ -~ . ,
Dinsdag 4 oktober 20.30 uur
Uitvoering door het Mondriaan String Quartet in de McDonald Recital Hall, Kruger Music Building,
American University. 4400 Massachusetts Avenue, N.W. Washington, D.C. De uitvoering bestaat uit werken
van Chiel Meyering. Gerald Shapiro, Neely Bruce en Ravel. Reserveren: (202) 244 5300, ext. 3061/2.
Dinsdag 4 oktober 18.30 uur
Leidens Ontzet wordt gevierd met hutspot in de Netherland Club. 3 West 51st Street New York. NY.
Reserveren op (212) 265-6160.
Donderdag 6 oiitober
"An Evening of Remembrance", een benefietavond ter gelegenheid van de opening van de tentoonstelling
Arme Frank in the World [zie ook Tentoonsteliineenl. Deze avond, georganiseerd door de Westchester u .
Holocaust Commission, wordt tevens gehouden ter ere van ~ a c k polak, GpriGhter envoorzitter v a n ~ h e h n e
Frank Center, USA. De schrijfster van het verfilmde boek 'The nasty girl", Anna Rosmus, zal een toespraak
houden. Inlichtingen: [914) 285-3383.
Donderdag 6 oktober 18.00 tot 20.30 uur
Business Card Exchange. georganiseerd door de BACC, wordt gehouden op de ASLK-CGER Bank, 10 East
50 Street. Voor meer informatie. bel de Belgisch-Amerikaanse Kamer van Koophandel: (212) 967-9898. -
Zaterdag 8 oktober
19e jubileum van de Netherlands Society of Northem California (NESO], 1651 Fairorchard Avenue, San
Jose. CA. 14081 264-1387. . .
Tot 9 oktober
De in België residerende vrouwen-vocalistengroep Zap Mama besluit haar toer door de V.S. (Zie kader)
Zondag 9 oktober
O~voerinc van het toneelstuk ' m e Dim ofAnne Frank" in het Performine Arts Center OD Purchase College.

NEDERLANDSDANSTHEATER

Het Nederlands Dans Theater geeíi een serie voorste
Wave Festival (zie artikel op bladzijde 3).
NDT 1, het 'flagship ensemble' van het Nederlands
Donsheater. treedt oo met werk van Jiri Kvlián.
Programma A: "~a~uycihirne" (NewYorkse piemière). 17
okt. 19.00 uur, 18, 19 okt. 20.00 uur, in Opera House.
Programma B: o.a. "No more play': "Petit Mort", "Sarabande".
20. 21 en 22 okt., 20.00 uur, in Opera House.
NDT 2, met jonge dansers van 17-21 jaar, danst werken
=o.a. Kylián, Van Maanen, Lightfoot.
"Un Ballo", "Two", "Stamping Ground", e.a.: 24, 25 en 27
okt.. 20.00 uur, in het Maiestic Theater.
Ilingen tijdens het Brooklyn Academy of Muslc's Next
NDT 3. geen groep maar een idee, de rijpere dansers
=het voetlicht, zoals biiv. Martine van Hamel. Sablne
Kupferberg en Gérard ~emaltre.
"Evergreens", "Double you". "Sisto" e.a. 26.28 en 29 okt.,
20.00 uur. 30 okt. 15.00 uur, in het Majestic Theater.
NDT 2 treedt op met alle bovengenoemde werken van
lobe er tot 30 oktober in Oranae Countv. CA. Info: , .
(310) 268-1598.
NDT treedt op 1 november op met "Un Ballo': "Petrol-
Head Lover" e.a. in het McCarter Theater In Princeton.
New Jersey.
Inlichtingen BAM: (718) 636-4194. kaartverkoop: (212) 307-4100. Brooklyn Academy of Muic. 30 Lofayette Avenue, Brooklyn, M.
DE NIEUWE AMSTERDAMMER OKTOBER 1994 7
Zaterdag en zondag 15 en 16 oktober
Vlamingen in de Wereld /Washington Flanders Club organiseert een lekkerbekkenweekend voor haar leden,
met als hoogtepunt een diner in restaurant Le Chambord. Info bij Fam. Hinderdael, (703) 534-8661.
Zondag 16 oktober (Bij regen: 23 oktober)
Vlamingen in de wereld en New York organiseert de Indian Summer Spectacular, een heuse hike in
Hamiman State Park, NY. Inlichtingen en bevestiging van deelname: (914) 783-3104.
Dinsdaa 18 oktober
optreden van de Netherland Club Jazz band en een 'silent auction of
se~ces.'The Netherland Club, 3 West 51st Street, New York, NY. (2 12) 265
6160.
Vrijdag 21 oktober
Het 13e Peter Stuyvesant Bal wordt gehouden in het Waldorf-Astoria Hotel
in aanwezigheid van Prinses Margriet en Mr. Pieter van Vollenhoven.
Georganiseerd door The Netherland-America Foundation ter begunstiging
van diverse projecten en organisaties. Inlichtingen: (212) 355-6363.
Vrijdag 28 oktober 19.00 uur
Open House en Halloween-verkleed-feest van Dutch Club Avio. 1557 West
Katella Avenue. Anaheim. CA. Tel. (714) 871-8269. . .
Zaterdag 29 oktober
Een verkleedbal, van en voor alle Vlamingen in de Wereld & New York, vindt plaats in de Netherland Club
in New York. Na het Indonesisch buffet worden tijdens het bal prijzen uitgereikt voor de beste kostuums.
3 West 51 Street, NewYork, N.Y. Inlichtingen enreservering: (914) 783-3104. $45 voorVIW-leden: $59 voor
niet-leden.
Zaterdag 29 oktober vanaf 18.00
Jaarvergadering en Haüoweenfeest van de Dutch Heritage Club, U.A.W. Hall, 3852 Buchanan, SW,
Wyoming, MI. Inlichtingen: (616) 455-1347.
Dinsdag 1 november
Een aantal sprekers van de Nederlandse delegatie bij de Verenigde Naties leidt een discussie-avond op de
Netherland Club. 3 West 51 Street. New York, NY. (212) 265-6160.
Zondag 6 november 12.00 uur
"The colonial settlers of Wal1 Street". een wandeltocht door de 350 jaar oude straten van zuidelijk
Manhattan. onder leiding van Joyce Gold. Inlichtingen: (212) 242-5762.
Donderdag 10 november 18.00 tot 20.30 uur
Business Card Exchange op de Generale Bank, 520 Madison Avenue, New York, NY. Inlichtingen bij de
BACC (Belgian American Chamber of Commerce) die deze avond organiseert. (212) 967-9898.

KRONIEK VAN DE NEDERLANDSE IMMIGRATIE (1 1)

Eleonore Speckens en onze medewerker Coen Blaauw hebben
de meest saillante eebeurtenissen uit de eeschiedenis van de u u
Nederlanders in Amerika eens op een rijtje gezet.
De komende maanden zullen wlj' dit werk in afleveringen
afdrukken.
och kwamen niet alle Nederlandse immigranten in de vorige eeuw naar Amerika om zich bij al eerder vertrokken familie
en vrienden te voegen. Velen werden ook rechtstreeks aangetrokken door de regeringen van de afzonderlijke staten. Zo
stuurde de reeerine van de staat Iowa Henrv Hosvers. lid van de Nederlandse eemeenscha~ te Pella. naar Nederland om
' I immigranten të wcFven, terwijl andere stïten @romuiicmiteriaal in I\'ederland lietenuverspreiden: Ook spoorwegmadlschappijen , L distribueerden pamfletten in Nederland waarin het Amerikdan~e Westen werd aangeprezen als het Heloofde Land.
Sommi~e ~amfletten waren zeer gedetailleerd en hewiten uit~cbreide informatie over hoe men land van de rcrcrinz
of van de spoorwegen kon verkrijgen, over landbouwwërktuigen, trekdieren en ~ee,~tenvijl werd benadrnkt dat arme Hollanders nie?bang
moesten zijn om naar bijvoorbeeld Minnesota en de Dakota's te komen.
Immigranten die rechtstreeks uit Nederland kwamen waren slechts een deel van de Nederlanders die zich na de Burgeroorlog
aan de andere kant van de Mississippi vestigden. Onder hen bevonden zich ook veel afstammelingen van de immigranten die oorspronkelijk
rond het midden van de 19e eeuw naar Michigau, Wisconsin en Iowa waren geëmigreerd. Door de verstedelijking en bevolkingsdrnk in
die staten trokken velen verder naar het Westen op zoek naar betere economische mogelijkheden, maar meestal op zoek naar goedkoop,
vmchtbaar land.
Het feit dat de Nederlandse immigranten in Amerika in de vorige eeuw voornamelijk landbouwers waren wordt gestaafd dwr
het verslag over de volkstelling van 1910 dat vermeldt dat twee derde van de 120.053 in Nederland geboren immigranten toentertijd in
de staten van het Midden-Westen en Westen woonachtig waren.
De Nederlanders die al in Amerika waren vernamen meestal uit de Nededandstalige kranten dat er verder westelijk land
beschikhaar was gekomen. Aan het einde van de 19e eeuw werden er mim twintig zulke bladen uitgegeven in de Verenigde Staten. De
meest invloedrijke waren "De Grondwet" uit Holland, Michigan, "Het Weekblad uit Pella, Iowa, en "De Volksvriend uit Orange City,
Iowa. In de tijdschriften van de Hervormde en Christelijk Gereformeerde Kerk die voornamelijk Nederlandse Amerikanen onder hun leden
telden verschenen eveneens veel berichten over pas vrijgegeven land.
Na de oorichtine in 1870 van Oranee Citv. Iowa dat uiteroeide tot een bloeiende landhouweemeenschao. werden ook andere
Nederlanders aangetrokk&~. Er ontstondrii pläatsen'kt namen alSEasl Orange, Maurice (genoemd naar Prins rits), Middlehurg en
Newkirk (Nieuwkerk). Eén van de Icidcrs rond deze trek w ~ s de eerder genoemde Henry Hospers. liohpers wis in 1x30 geboren in
Nederland en met ziin ouders naar Pella. Iowa eeëmiereerd in 1847. Hii werd
benoemd tot "1ocator"oor een nieuwe vestiging ;erderwestelijk gelegen e"n koos
Sioux County in noordwestelijk Iowa. Hij speelde een belangrijke rol bij de
ontwikkeling van Orange City onder meer als bankier, winkelier, notaris, advokaat,
verslaggever, gemeenteraadslid, verzekeringsagent en leermeester. Maar zijn
belangrijkste functie gold het begeleiden en wegwijs maken van de nieuwe
immigranten. Dominee Seine Bolk daarentegen vervulde een meer geestelijke rol
voor de immigranten. Hij werd vereerd als een heilige die altijd een bemoedigend
woord had in tijden van tegenspoed.
In 1880 woonden er 5000 Nederlanders in noordwestelijk Iowa. De
bevolking bleef groeien en het land werd schaars. Zo ontstond de derde migratie
in westelijke richting, naar staten als het aangrenzende Minnesota, Zuid-Dakota,
Nebraska, Kansas en zelfs zover als Montana en Washington.
De,eerste belangrijke Nederlandse vestiging in Mimesota werd gesticht
in 1885 toen de twee in Nederland geboren zakenlieden Theodoor Koch en Maarten
Prins 34.000 acres land kochten oo 100 kilometer afstand van Minneaoolis. Ze
voerden een uitgebreide rcclamecarhpagnc om boeren uit Nederland en ~ i r h i ~ a n
aan te trekken. Kond IW) hadden yich 15íK) mensen gevestigd in Prinsburg, Clara
Citv en Roseland. Ook in andere delen van Minnesota was cr Cuedkon~ land te
knop: ïo ontstonden de plaatsen Holland, Frieslïnd en ~roningc~. mdar het leven
wa, rr hard en de grond onvruchihaar. waardoor velen na enige tijd toch weer
verder trokken.
Ook in Zuid-Dakota vestieden zich Nederlanders. met name in 1882 een
groep onder leiding van de Friese hereboer Albea ~ u i ~ e r s ' die zich het lot van de
arme boeren in Nederland had aangetrokken. Na een bezoek aan die kolonie in
1883 schreef een Nederlandse geestelijke: "Iedereen die zich onder de Nederlanders
[in Zuid-Dakotal wil vestigen, moet niet langer aarzelen, want het land wordt heel
snel in bezit genomen". (wordt vervolgd)
(advertentie)
THE EUROPEAN
SPECIALISTS
VERTALINGENKOLKEN
INSPREKEN VAN FILMS
DESKTOP PUBLISHING
TAALKUNDIG ADVIE
Voor nadere informatie:
Tel.: (212) 768-8409
F m (212) 869-7885

MIJN IDEE

Deedejee ia het pseudoniem van een in New York wonende Amerikaanse auteur van Nederlandse afkomst.

'Die korte lucifers zijn misschien nog m Eumpa te krijgen: zei
ik tegen de vmuw van de dirigent. "God bewaar: zeidie haastig.
%mag hier nooit gerwkf worden: Het was mm bedoeling om
eens iets terug te doen voor Aiice Tulb die me al zo vaak
uitgenw'igd had voor concerten en soupers na die wncerten. In
de Oak rwm van haarpenthouse aan Centra1 Pak South, waar
we meestal ontvanoen werden. iaoen verschrikkeliik mooie iucifersdwsies oo ,~~ ~7
talei, maar ze warën ieeg. waarom ze er dan /ágen, was nat&r$i<~toe te
schnlven aan Miss Tuliy.; venameliust. Daar boven in hef Hampsnire House met
het onvoorstelbare u~tzichf op Cenfrai Park nad ze een klein museum. Je mep
helaas nwit de fgd om aiie i«instschaüen te bekijken, want na de gebrulkelijkë
champagne werdje naar de eetkamergeloodst. Eens liefje expres je avondtasje
in de Oak room achter, zodat je nog even terug kon, via de Music room om de
bloemstukken van Odilon Redon te bekijken in de Red room. Het gaat min
krachten te boven om de kleurencombinaties van Redon tegen die rode
achtergrond te beschrijven, waarbij ik vooral niet vergeten moel om de bijpassende
echte bloemstukken te noemen Twee maal oer week kwam er een ~ - - -
bloemkt om elk van de 14 kamers va0 boekerfen te >wni& Die man of die
vr0b.v was een artiest, al w81 ;k er n!woegen dat de kun9 van het bloemen
schikken hier lang in de kinderschoenen neeh oestaan. en wat toen een
uitzondering moclft heten, nu niet meer zó uitmideri~k is, Maar dertig jaar
geleden deden ze daar wonderen.
Waamm ik dit nu aiiemaai ophaal L.? Op 13 oktober begint de veiling,
naluuriik bij Christie's, van Aiice Tuily's boedel en kunstwerken. Zj overieed in
december 1993 op 91-jarige ieeffijd.
De avonden bil Miss Tuilv veriieoen voloens een rifueel. maar ook als de ~ ~ ~~
soupers in een bepaald restáurant aan de mestside plaats wnden en twn die
gelegenheid verdween. in de Cariyle op Madison Avenue, ging het allemaal
volgens nel vertrouwde patroon. Jarenlang moesten we in hel lang. Dat was 's
winters in New York niet bepaaid een genoegen. Buiten de concertzaal stonden
weiiswaar limousines om de gasten naar het souper te vervoeren, maar naar het
concert was het taxi's geblazen. Totdat de jonge vrouw van de beroemde
Tsjechische pianist ïirkushny in het kort kwam opdagen. Ze had de kat de bel
aangebonden. Nadien waren alle vmuwen in het kort, zelfs Miss Tully ging door
de knieën.
Eerst stonden we zeker drie kwartier met een glas champagne in de hand. Dit
was Sepaald voor de wat oudere dirigent en artieslen na een mpannende
avono; niel zo leuk. en later op de avond ais Miss TT,e maar door bleef oralen
(en niemand mocht opstaan voordat zij het teken gaf) éen bezoeking. weer was
het de vrouw van Firkushny die voor de revolutie zorgde. Enkele jaren later, de
leeflid van haar man indachtig, stond ze gewoon op en ging van Miss Tuliy
afscheid nemen. Dat was om half &n,
De tafelschikking werd aan de gasten overgelaten Miss Tully zat aan het
hoofd van de tafel, naast haar zaten de dirigent en de soiist(en) van het concert
en voor de rest vond iedereen zijn eigen plaatsje. Dikwijls zat ik bij haar in de
buurt. Ze wist praktisch alles wat muziek betrof. ze had enorm veel gereisd en
alles onthouden. Wat de beeldende kunsten betrof, stondze ookniet bepaald met
haar mond vol tanden. Maar van het alledaagse leven wat gewone vmuwen
slapeloze nachten bezorgt, had ze geen weet. Wei deed ze enorm veel aan
iilantropie. Jonge musicimet talent werden met raaden daadgesteund. Heel wat
nu bekende namen kregen hun eerste zetje van Miss Tully Ze zat in alle
mogeiuke comités, in besturen, was eeuwig aan het vergaderen, en werkte ais
een paard Was er dan echtersprake aanzo'n diner van iets wat iedereen op dat
moment bezig hield, dan wist ze van niets en moest men haar op de hoogte
brengen. Ze was in zekere zin totaal naïef.
We hebben nu Aiice Tuily Hall op Lincoln Center, we hebben ook het orgel,
dat ze daar later speciaal voor liet bouwen. En straks kouen handelaars en
Verzamelaars haar schiideriien van Redon. Maurine. ~ e o a i . Delacroiu Monef , ~* ~, --.. . ., ~.
Picasw, en ga zo maar dooi~lsmede de nonderden beeldhouwwerken, groot en
k1e.n. nibelots. hel glaswerk en ook die luc,tersdooyes.
Toch heb ik 't gevoel dat dit alles minder voor haar betekende dan de carriGre
als zangeres, die-ze wilde en waarin ze niet slaagde. Oja, voor ik het vergeet,
ze wist meer van het Nederlands en Belgisch kunstbezit al dan u en ik.
Deedejee
(advertentie)
NEDERLANDSEKALENDERS
Prachtig geillustreerde kalenders nu in Amerika verkrijgbaar. Zo kunt u bestellen:
Aantal exemplaren
1. Fotokalender Holland 1995 van Martin Kers -
2. Fotokalender Landschappen 1995 van Martin Kers
3. Fotokalender Fryslân (Friesland) 1995 van Martin Kers
4. Fotokalender De Waddenzee 1995 van Flip de Nooyer -
5. Kunstkalender Rijksmuseum Amsterdam 1995 -
Prijs: Slechts $17.95 per kalender plus $3.00 "postage and handling".
Resemeer vandaag nog uw exemplaar(aren1. Als u v661 31 oktober bestelt, krijgt u uw bestelling via UPS
in de tweede helft van november bg u thuis.
Name:
Address:
City/State/Zip:
- Check enclosed
- Visa - MasterCard
Card #
Expiration date
Bestelling en betaling aan: Probe International, Inc., 347 Fifth Avenue, New York, NY 10016-5010.
Attn: Arthur Heydendael. Fax: (212) 679-1380. NA 9/94
10 DE NIEUWE AMSTERDAMMER OKTOBER 1994
Marc I k Koninck is corres ondent te Washington van R de VNU Ihebladen. Dit arti cl verscheen onlaries In De -
~elderlandér.

Buiten

De buren barbecuen. Op hun verhoogde houten terras (deck)
staat onder een weldadige avondzon een uitnodigend tuinameublement.
Leen. Teeen hun huismuur, vlak naast de keukendeur,
bevindt zich de baibecue. Nou ja, de moderne Ameriknanse versie
van de barbecue. Het is een glanzend metalen geval ter grooite
van een fors Nederlands dressoir. Op de beneden etage ervan
staan twee omvangrijke gasflessen. Verder zitten er allerlei
knoppen en digitale klokken plus meerdere grills en kookplaten
op. Een kooltje komt er niet aan te pas. Er is geen levende ziel
in de buurt van het huis te bekennen.
Dan steekt buurman zijn hoofd om de keukendeur om met een
lange arm de elekirische ontstekingsknop van het buitenfornuis te
toucheren en zich ijlings weer in huis terug te trekken. Vijf
minuten later komt er een vork van een meter lengte horizontaal
de kier van de keukendeur uitgestoken met 's buurmans hand aan
het eind en een groot plat deel van het rund aan de punt. Het
stuk wordt op de grill gedeponeerd door de vork, die daarna
weer terueeliidt in de schulu van de wonine.
Enkele mt%;&n later komt de vork opnieuwtevoorschijn om het
vlees te keren. Als een tijdje daarna het extramurale aaasfornuis
met een futuristisch piepsignaal aangeeft dat het gerecht voor
consumptie gereed is, komt zowaar de volledige buurman naar
buiten om de mammoetsteak op een schaal te leggen, de barbecue
uit te schakelen en gauw weer in huis ie verdwijnen om kennelijk
daar met het gezin de gebraden buit te gaan verorberen.
Er is al vaak maar toch niet dikwijls genoeg geschreven over
het verschijnsel dat Amerikanen niet van buiten houden. Amerikanen
zijn dol op binnen. Voor mij, als in Amerika wonende
Nederlander, grootgebracht in de terrasje zitten/buiten eten-zelfsals-
het-klimatologisch-onzin-is-cultuur, is het dagelijks verbijsterend
dat al die Amerikanen waarvan ik weet dat ze om me
heen wonen, zich niet in de open lucht vertonen. En ze hebben
zo'n prachtig land! Met meestal zulk heerlijk weer in een VS
waarvan de noordgreru ter hoogte van Parijs loopt en het zuiden
tot rep maar in Saoedi-Arabië reikt. En met allemaal erote. maar
dus~aTtijd totaal onivolkte, tuinen en veranda's en houren dekken.
Als toevallig het Nederlandse in plaats van het Amerikaanse
volk in ~merika zou wonen, dan zou hier in mijn suburbane
Washingtonse buurt tien maanden per jaar het oergezellige
buitenleven in al zijn geuren en kleuren de hemelboog vullen. En
dan zou ik hier niet laneer tevereeefs naar een oubliek terrasie
hoeven te zoeken, om& ~ m e & a . van ~tlan&che tot siijle
Oceaan bedekt zou ziin met één tapijt van tafeltjes en stoelties en
obers.
Ik moet nuanceren, Amerikanen joggen wel 'ns in de buitenlucht.
En met vakantie kamueren ze araae. Maar dat ioaeen is
dus werken en het kampeien gebeurt veelal met een rijdende
woning met de afmeting van een stadsbus. Het is het normale
dagelijkse tuingebruik dat ontbreekt. Waarom? Ik ben er nooit
achtergekomen, hoewel ik het menig Amerikaan op de mens af;
heb gevraagd. Dat onderzoek heeft me geleerd dat ze zelf niet
weten dar ze zelden buiten komen.
"Hoe kom je erbij?': zei vriendin Sharon, 'als het even kan
zijn we in de tuin.. Vorig jaar nog, hadden we een enige par?y op
het eazon. I loooooove the outdoors!' Als ik 's zomers bii haar
aanklop, jaagt de airconditioning een polaire stroming do& haar
huis en zit ik een hele middap tandenklapperend van verlanaen
naar die idyllische parasol in-haar wartk hof te staren.
-
Carl van schuin tegenover denkt ook dat ie doorlopend onder
,LUIK\ ~. 1
de blote hemel te vinden is. En inderdaad zie ik hem elke week
een uur lang op zijn maaitractor zijn baantjes trekken over de
erasmat. Voor het overiee liikt ziin huis onbewoond. "
Waarom ziften ze nief bulten,~de Amerikanen? Omdat binnen
de t b aanstaat? 'No, I hate TV', zeat Francis, die ik op een
gemiddelde van acht buis-urenper dag schat. AIDS via insmtenbeten?
'Dat is bewezen onzin', aldus Roy. Zonnekanker? 'We
hebben volop schaduw van de plataan' verzeker? Roger.
Het waarom moet zeer diep schuilen in het mysterie dat
Amerika heet Soms denk ik dat de waarheid ergens te vinden
moet zijn in de toelichting die mijn buurman, die van die vork,
me later die avond gaf toen ik hem aan de telefoon had. Zijn
woorden hadden een diepte die me even deed duizelen, maar
waar ik in wil blijven turen tot ik zie wat ik zoek. Hij zei: 'We
hadden op de televisie gezien dat het zulk fantastisch weer was.
Dus we dachten, laten we gaan barbecuen'.

BOEKBESPREKING

Hollandse kost
Het gidsland ontmaskerd
Syluain Ephimenco
Uitgeuenj' Contact, Amsterdam/Antwerpen 1994.
Sylvan Ephimenco is een Franse auteur die in Nederland
en Franlaijk publiceert, onder meer in Trouw en
Libération. Hij woont al 20 jaar in Nederland en al die
tijd heeft hij met stijgende verbazing. soms verbiisterine.
de eewoontes. gebruiken en eektes van de
~6derlGders gade geslagën.
En, ziinde een geletterd man is hij over ziin merkwaardig;
mede-lañders gaan schrijvën.
In dit boekje is een aantal van zijn hekel-essays
gebundeld. De 8 hoofdstukken. die allemaal de naam ..
hcbbcn van ccn mgenaamd typisch Hollands gerecht:
Botcrham met tevredenheid van de chef. Rolmopsen op
zuur enz.. worden voordeegaan door een Entree.
Daann licht. hij toe hoc gef;;s&eerd en gelrritecrd hij
is door Iict verschijnsel Homo Hollanditis. het opgemollen
ego van de Nederlander dat schuilraat achter
een ima$ van nuchterheld en beschcidc;;ticid. Hct
mccst hindert hem de 'heilicc boontjes mentalitelt.
In het eerste essav kriiet-voorndie minister-uresident
Ruud ~ubbers" er hynk van langs. ~~himenco
toont aan dat Lubbers zijn positie keer op keer heeft
misbruikt om contracten in de wacht te sleÚenvoor het
staalconstructiebedrijf waarvan Lubbers en zijn broer
aandeelhouders ziin. Niemand van zijn politieke
(ve&olg op bladzijde 12)
(advertenfie)
l 1 I A. BOHDANOWICZ-VAN DEN ENDE
VANAF 8 OKTOBER ZIJN WE WEER OPEN
EN HEBBEN ALLES WEER!
6 DAGEN PER WEEK 125 Second Avenue
VAN 11 TOT 20 UUR New York, Nï (212) 533-2133
DE NIEUWE AMSTERDAMMER OKTOBER 1994 11
CLUBS (vervolg)
In deze en komende deveringen publiceert De Nieuwe
Amsterdammer de lijst van Nederlandse. Belgische en
Surinaamse/AntilIiaanse clubs in de Verenigde Staten.
Gelieve ons eventuele aanvullingen of veranderingen zo
snel mogelijk te melden.
Netherlands Soclety of Salnt Louls
562 North Woodiawn
Kirkwood. MO 631 22
(31 4) 965-3533
òrdé van den Prlnce
96 Pond Meadow Road
Kiliingworth. CT 0641 7
(203) 663-3804
Reunlon Ex-Sport perrons Neth. E. Indles (ROSI)
19703 Sheryl Street
Cerritos, CA 90701
(310) 402-6162
Stlchtlna Buitenlandse Pensioenbelanaen
131 6 ~ 6 o n Drive
-
Lompoc. CA 93436
Surlname Amerlcan Federatlon
67 Vestry Street
New York NY 1001 3
(21 2) 925-41 1 O
Touch of Dutch
1491 Golden Raln, #19-A
Seal Beach, CA 90740
(310) 596-7835
vereniging van Nederlanders bl de VN (VNVN)
Off. of Program Planning. Budg. & Fin. (5-2765)
U.N.. 1st Avenue1 44 Street
New York, NY 1001 7
(21 2) 963-2261
vlamingen In de Wereld, en New York
c/o Kathieen De Witte-Bertier
7 Oaks Road
Harriman, NY 10926
(914) 783-3104
Vlamlngen In de Wereld, Paclflc Western
States
(Newsleiter)
C/O Walter Roes
5261 Loyoia Ave.
Westminster, CA 92683
(7 14) 893-6460
Vlamingen In de Wereld
Leo de Keersmaecker
333 W. Johnson Road
La Porte, IN 46350
Vlamlngen In de Wereld
Paul de Roover
356 Urbano Drive
San Francisco, CA 941 27
Deze lijst wordt voortgezet in het volgende
(vervolg van biadzijde 11)
collega's, noch de pers heeft Lubbers ooit tot de orde
geroepen of aangeklaagd. En wat de schrijver helemaal
niet door zijn strot kan krijgen is dat Lubbers ondertussen
wel vindt dat het volk boterhammen met
tevredenheid moet eten. Lubbers is vele malen miljonair.
Een ander hoofdstuk gaat over het koninklijk huis,
waarin hij zich niet zozeer opwindt over de misstappen
van de diverse hoogheden maar wel over het feit dat,
wederom, de pers hen altijd de hand boven het hoofd
houdt. Nederlanders schelden wel op buitenlandse
staatshoofden en koninklijke families maar de Oranjes
blijven buiten schot.
Verder beschrijft Ephimenco hoe journalisten elkaar
het licht in de ogen niet gunnen, laat staan een succesvol
nieuw tijdschrift, de vriendjespolitiek onder
letterkundigen, die elkaars boeken niet kritisch maar
liefdevol recenseren maar nieuwkomers als per afspraak
afkraken. De ontluistering van de taal bij steeds meer tvpraatprogramma's
baart de schrijver ook grote zorg,
evenals de zg. maaiveldtheorie, die leert dat je in
Nederland niet mag uitsteken want dan wordt je een
kopje kleiner gemaakt tot je weer tot de gemiddelde,
nergens in uitblinkende Nederlanders behoort. Volgens de
schrijver wordt dat ingegeven door gewone, ordinaire
jaloezie en is dit niet "een uit de hand gelopen behoefte
aan gelijkheid.
De sarcastische toon van deze essays maakt ze zeer
leesbaar en, vooral als je zelf in het buitenland woont.
heel herkenbaar. Nog pikanter is het feit dat het boek in
Nederland ais '%arme broodjes" over de toonbank gaat.
Nederlanders vinden het kennelijk enig dat een
buitenlander zich zo over hen opwindt. kijk toch eens hoe
interessant wij zijn.
Wat het bestaansrecht van het boek deen maar I bevestigt.
(advertentie)
Fabian's offers Fine European Posbies ond Dutch
Specialty Items for Gifts and Events that require the
Finest Qualii in Taste and Design.
We believe you wil1 taste the difference.
Proud Supplier to the
1994 Netherlands World Cup Soccer Team!
nummer.
12 DE NIEUWE AMSTERDAMMER OKTOBER 1994

DE GOUDEN GIDS

Een lijst met te1e~ixmnuinmer.ï om hij de tinird re houden.
(Turievrn boor irrmeldf~rg in de Gouden Gidr op aanvraag)
ADVOCATEN
Lisa J. Kristal A at Law
~MM~GRAT~E~SC~~D~NGEN
440 Park Avenue South, 5th floor
New York, NY 1001 6
212 683-7430 6 R d HITEcTEN
. Michiel A. Boender, AIA
P.O. Box 4750
Greenwich CT 06830
914 937-4226
203 531-6870 I 1 Rogier van Loveren, AIA
6 S ruce Pond Lane
Bed7ord NY 10506
914 234-7823 6 R 6 SENISPECIALISTEN
(Nederlands sprekend)
. Jacobus Budding, MD, FACS
S ecialist spataders, aambeien
pkza One
12368 Warwick Boulevard
New ort News VA23606
1104$K"5ru"-041 1
Boeken op elk gebied,
uit en naar binnen- en buitenland
Carla Hanauer Co.
195 Bennett Avenue
New York NY 10040
Te1421 2 b42 6454
C~MP~\ER~PECIALISTEN
Desk Top Knowledge Corp.
Verkoop en service voor al uw
computerbenodigdheden
Daniel Kalmann, President
800-858-2045
CONSULTATIE
Intercultural Comm. Training
Seminars or! differences in culture
For information: Gepke J. Wils
178 St Clair Circle
Berwyn PA 19312
1215) 640-0680
: Ton van der He den
Technica1 Cpnsul&nts jnternational
Advies en uitvoering bij
technische problemen
908 475-1357
908 453-2604 (fax) b 6 3 TURE
Johanna's Boetiek
Johanna van der Heyden
Ontwerpen, restaureren van
moderne en antieke kleding
f~OEJ4533111~
908 453-2604 fax
YSOTWERAP U EN
F. Abbink MS, PT & R. Klap PT
F siotherapeuten
2Y60 Matthews Avenue, Suite 2S
Bronx NY 10462
Tel: f l 8 823 4604
KLUSSEL ENSCHOONMAKEN
AMSTERDAM HOME SERVICES
Degelijk Hollands schoonmaak-,
schilder- en opknapwerk
. E;cäBër~~h-ans
Makelaar &roerend Goed
Brotherhood & Highley
161 Elm Street
New Canaan CT 06840
(203) 966-35b7
Annekee Brahver-Keely (NJ)
Aankoop -Verhuur 2LkOReai Estate
873 Teaneck Road
Teaneck NJ 07666
(201) 83f-8800
Simon Pilkes
Towne Pro erties
37 West 68h Street 2nd floor
New York NY 10025
Tel (212 877 271 1
Fax $14 596-2813
MAS A ETHERAPIE
HEALING THRU TOUCH
versch. soorten Iichaamswerk
Anouk Inbar Westchester
p1 4) 763-9439
C Y C H O L O G E N I .
PSYCHOTHERAPEUTEN
. Dr. Miriam Bonn
Kinderpsychologe (NY lic. psych)
Evaluaties-consulten-behandelin
~id-&estchester
(91 4) 769-4628
Sophia J. Wien-Kim, Drs. M.A.
Consultatie en Psychotherapie
Individueel en Cou les
145 Central Parkdest, Suite I A
New York, NY 10023
212 721-6660 k El -! AGENTEN
Marina Braun
Nederland en verder
(ook per postorder) . Chocolada
125 Second Avenue
New York, NY 10003
Tel: (212 533 2133 . Van's dutch im orting Inc.
Tel: 616 243 0&9 STOLFELRDERS
Ontwer en en stofferen
van meu!&
Restauratie antieke meubels
Uitgebreide collectie stoffen
Gerard Theuns Stoffeerderij
Tel: 718 237 4619 VERLUIJINGËN Belahaye Movin
INPAK t = ~ VERSEHEPINGEN
P.O. Box 11285
Fairfield NJ 07004
201 244-01 441 800) 875-7775
j201s 882-5399 [fax)
Wl Enterprises, Inc.
Staten Island MY
€181 876-0968~ O ,
718 876-5057 fax
ontact: Janet an uilder
of Marylynn DeFrancesco
ADammertjes
Een ADammertje van mm 30 woorden: $20.00 voor
eenmalige plaatsing; tweemaal voor $35.W.
NEDERLANDSE DOCTORANDUS (1993) met
internationale communicatie-enraring wil haar
frequente professionele bezoeken aan NYC omzetten
in fuil time baan binnen Nederlands bedrijf.
Serieus advies en hulp zeer gewaardeerd. Jacqueiine:
(212) 627-9658. (AB)
GOEDKOPE ZIEKTEKOSTENVERZEKERING
Nationale Nederlanden en Nuts-Aegon voor
Nederlanden in VS en Am. partner/gain. Afsl.
tot 60 jr. Bespaar $1000 of meer op premie. 100
Oh dekking. in VS en NL. z'huis. artiei. med. enz.
inlo/brochure: l71 8) 856-6927 Lobbes Insiirance
Consultants. (AB)
TE AUUR: Palm Beach Garden. FL, gemeubileerde
2 slpk/2 badk. patio home, voor6 mnd., vanaf
Nov/Dec. $1600 p/m, incl. (excl. tel). Tel: (407)
627-7863. IABI
NEDERLANDSE dansstudent. 24 jaar. zoekt een
bijbaantje. Ik heb ernaring als oppasser, schoonmaker
[kantoor en thuis) en bij Albert Heijn. Bel
1212) 477-6954, vragen naar Benno.
NEDERLANDSE LES voor volw. en kinderen.
Cursussen en privé-lessen. Geschikt voor persoonlijke
en zakelijke interesse. Inlichtingen bij
"Dutch in America". (212) 764-2284.

PERSONALA

Dr. Charles Gehring. Directeur van het New
Netherland Project te Albany, heeft op 17 september
j.1. de koninklijke onderscheiding Oñìcier in
de Orde van Oranje-Nassau ontvangen uit handen
van Consul-Generaal der Nederlanden Tjaco
van den Hout. Dr. Gehring. al 20 jaar werkzaam
bij het project, werd gehuldigd voor zijn bijdrage
aan de kennis over Nieuw-Nederland.
DE NIEUWE AMSTERDAMMER
Ik neem een abonnement1 Ik wil de volgende 10 nummers ontvangen
en sluit daarvoor een cheque in voor $30.00, (internationale
postwissel van $35.00 buiten Noord-Amerika) ten name van "De
Nieuwe Amsterdammer". 54 West 39th Street. New York. NY 10018.
Naam: N L - B - U S A
Firma: Beroep:
Adres: Apt.:
Plaats: Staat: Postcode:
Tel: N, 8
(advertentie) (advertentie)
MARTEN VANDERWERIT
Vice President - Investments
Westchester Financial Center
DEAN WIïTER REYNOLDS INC.
11 Martine Avenue, 8th Floor
White Plains, NY 10606
A Taste of Holland
Nieuwe grote winkel en coffeeshop!
Nederlandse delicatessen
Kaas . Haring . Gerookte paling . Kroketten .
. Drop . Koffie . Speculaas . Stroopwafels
Indonesische specialiteiten
Ketjap . Kroepoek . Sambal . Atjar tjampoer .
Satésauzen . Specerijen
Souvenirs
Delfts blauw . Aantrekkelijke souvenirs uit
Nederland . CD'S van Herman van Veen
VRAAG ONZE CATALOGUS AAN:
83 Washington Streef, Soufh Nonvalk, CT 06854
Tel (203) 838-6161
Maandag Urn zaterdag 11.00 - 17.00 uur
54 WEST 39TH STREET
SUITE 11 02
NEW YORK, NY 10018
(21 2) 764-2284
FIRST CLASS MAIL
U.S. POSTAGE PAID
Permit # 7643
New York, NY 10001
ADDRESS CORRECTION REQUESTED
FIRST CLASS MAIL