Jaargang I, nummer 1 Februari 1991

Intentieverklaring

De "Nieuwe Amsterdammer" is een onafhankelijk blad, dat maandelijks de Nederlandstalige gemeenschap in de "Tri State Area" wil voorlichten over gebeurtenissen die voor deze gemeenschap van belang zijn.

Ieder nummer zal onder meer een agenda bevatten met culturele evenementen die voor de Nederlandstalige gemeenschap interessant zijn. In andere rubrieken zullen wij: boeken, publikaties en restaurants bespreken; lijsten afdrukken van plaatsen waar u Nederlandse en Belgische produkten kunt kopen en waar u op z'n Noord-Europees kunt eten. Verder zullen wii onze lezers regelmatig op de hoogte houden van juridische, sociale, belastingtechnische en economische ontwikkelingen in de Verenigde Staten en Nederland en België, die ons allen rechtstreeks raken. Tenslotte zullen wij regelmatig interessante en belangrijke taalgenoten profileren.

De Nieuwe Amsterdammer zal u elke maand gelegenheid geven om kleine en grote advertenties te plaatsen waarin u diensten en waren kunt aanbieden aan de lezers. Bijdragen zijn bijzonder welkom, maar moeten in het Nederlands zijn gesteld. Wij zien met verlangen uit naar uw reacties. Lof of kritiek, spaar ons niet.

De redactie.

Geachte Taalgenoot,

Dit eerste nummer van De Nieuwe Amsterdammer hebben wij gestuurd aan iedereen waarvan wij vermoeden dat zij of hij het Nederlands tenminste passief beheerst en geïnteresseerd zou kunnen zijn in dit nieuwe blad. Als dit nummer u bevalt dan kunt u voor $25 een jaarabonnement nemen (zie de bon op pagina 7). Als u geen interesse heeft, wilt u dit exemplaar dan doorgeven aan een vriend of kennis? We beloven, dat we u u niet meer dan twee nummers gratis zullen toesturen.

Dear Reader:

We sent you this first issue of "De Nieuwe Amsterdammer" because you have a Dutch or Flemish connection. Our magazine is aimed at the Dutch and Flemish speakiig audience in the Tri State area and we will publish in Dutch exclusively.

If you read Dutch and want to continue receiving "De Nieuwe Amsterdammer", please fill out the form on page 7 and mail it with a check for $25. If you don't read Dutch, please pass this issue along to a friend who does. Rest assured, we will not send you more than two free copies.

VOOR BUITENLANDERS
Door Hélène van Domburg

De in 1988 gewijzigde Amerikaanse belastingwet, de zogenaamde "Technica1 and Miscellaneous Revenue Act (TAMRA), bepaalt dat er geen huwelijkse korting meer mogelijk is op de nalatenschap voor een langstlevende echtgenoot wanneer deze geen Amerikaans staatsburger is. Zelfs als men al jaren getrouwd is, een groene kaart bezit en jarenlang belasting en sociale verzekeringen heeft betaald in de V.S., dan wil de IRS meedelen in de erfenis. Maar met een enige planning kan deze bepaling op verschillende manieren worden ondemangen. Zo kan bijv. de ingezetene staatsburger worden, nu of binnen 9 maanden na het overlijden van de echtgenoot. Het gevolg is dan dat de rechten uit het huwelijksregiem van toepassing zijn en de huwelijkse korting gewoon doorgang vindt. Een andere mogelijkheid is de nalatenschap onder te brengen in een zogenaamde "qualified domestic trust" ten gunste van de langstlevende echtgenoot.

Door het onderbrengen van bezittingen in een trust wordt het betalen van de successierechten opgeschoven tot het moment waarop de langstlevende echtgenoot ook overlijdt of het moment waarop gelden uit de trust worden uitgekeerd. Ieder moet voor zichzelf beslissen wat voor hem of haar de beste oplossing is. Het is in ieder geval van belang op tijd te handelen om te voorkomen dat de langstlevende echtgenoot, als deze geen staatsburger is, voor onaangename verrassingen komt te staan op het moment van overlijden van de echtgenoot. Men dient te bekijken of het testament moet worden herzien, of er een "qualified domestic trust" opgericht moet worden en zo ja, wanneer eigendommen in deze trust dienen te zijn ondergebracht. Aan dit alles zitten nogal wat haken en ogen en het is raadzaam hierover uw accountant of advocaat - of beiden - te raadplegen. Zij kunnen u adviseren wat de beste stappen zijn in uw specifieke geval.

LOTERIJ GROENE KAART

Het Amerikaanse Congres heeft in oktober 1990 een nieuwe wet aangenomen, getiteld de "Immigration Act of 1990." Deze wet bevat een bepaling die burgers van 34 landen, waaronder Nederland en België, de gelegenheid geeft officieel immigrant te worden in de VS en een groene kaart te krijgen. Dit programma zal voorlopig drie jaar van kracht zijn: in 1991, 1992 en 1993. Om voor deze procedure in aanmerking te komen moet men zich aanmelden bij de Immigration and Naturalization Service. Volgens het principe "wie het eerst lcomt, wie het eerst maalt" zullen de eerste 40.000 mensen op de lijst een immigrantenvisum krijgen. Er zijn echter een aantal belangrijke beperkingen. Een potentieel immigrant moet een schriftelijk aanbod hebben van een Amerikaans bedrijf, dat hij/zij daar minstens een jaar zal kunnen werken. De echtgeno(o)t(e) en kinderen van de aanvrager zijn automatisch bij deze procedure betrokken. Natuurlijk komt niet zomaar iedereen voor een groene kaart in aanmerking: men mag geen strafblad hebben of een ernstige ziekte. De registratie voor het eerste jaar zal binnenkort beginnen, maar is slechts van korte duur. Meedoen met dit programma zal geen invloed hebben op andere lopende aanvragen voor een immigrantenvisum. De loterij is niet gratis, maar hoeveel de procedure zal kosten, is nog niet vastgesteld. Nadere informatie is te krijgen bij de Immigration and Naturalization Service. Inlichtingen zijn ook te krijgen bij het Belgische consulaat in New York, tel. (212) 586-5110, en het Nederlandse consulaat (212) 246-1429, Het verdient aanbeveling om de hulp in te roepen van een ervaren immigratie-advocaat.

De Nieuwe Amsterdammer: Een historisch perspectief door Hendrik Edelman

Dit openingsnummer van De Nieuwe Amsterdammer vat na lange tijd de draad weer op van een lange en duurzame traditie: de publikatie van kranten en tijdschriften in Amerika in het Nederlands. Vijftig jaar geleden, in 1940, verdween Het Oosten, de laatste Nederlandse krant in de Verenigde Staten. De krant was het slachtoffer geworden van de papierschaarste aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Maar naast economische waren er ook sociale redenen voor de verdwijning: de informatie-behoefte van de Nederlandse en Vlaamse kolonie in New York, New Jersey en Conneaicut was sterk veranderd. Een tweetalig tijdschrift, de Knickerbocker Weekly, hield het uit tot 1946, maar daarna verdween het ook. De Nederlandstalige gemeenschap had duidelijk besloten, dat het tijd was om zich volledig aan te passen aan de Nieuwe Wereld en om de banden met Nederland volledig te verbreken.

Stuyvesant

Het klimaat om kranten en tijdschriften te publiceren was niet altijd even gunstig in New York. In zijn tijd zag Peter Stuyvesant niets dan kwaads in een plaatselijke drukpers, in welke taal dan ook. Later veranderde de situatie en een veeltalige pers bloeide in de Verenigde Staten. In de achttiende eeuw had de Nederlandstalige bevolking aan de Amerikaanse Oostkust een ruime keuze uit plaatselijk geschreven en gedrukte boeken, pamfletten en speciale almanakken in de "oude" taal. Met de nieuwe grote golfvan emigranten die begon in de tweede helft van de negentiende eeuw groeide de Nederlandse en Belgische bevolking in New York en New Jersey snel. Vooral Paterson, met zijn zijde-industrie trok grote groepen Nederlandstaligen. De banden met de Oude Wereld en de belangstelling waren groot genoeg om verscheidene kranten en tijdschriften te ondersteunen, geschreven in het Nederlands. De inhoud bestond uit berichten uit het vaderland, aangevuld met nieuwtjes uit de zuster-kolonies in Michigan, Wisconsin en Iowa.

Paterson

Sommige kranten die dreven op deze nieuwe immigratiegolf was geen lang leven beschoren. De Nederlander (Paterson, 1872) en de Nieuws en Handelscourant (New York, 1882) bestonden ieder slechts één jaar. Maar De Telearaaf (Paterson, 1880 - 1921) en &t Oosten (Paterson, 1897 - 1940) hielden het langer uit en vennilden een belangrijke rol in het bewaren van de belangstelling voor het oude vaderland. In Nederlandse en Vlaamse vestigingen elders in de Verenigde Staten verschenen ook tientallen van dit soort kranten, soms gedurende een lange periode. Maar het begin van de Tweede Wereldoorlog betekende vrijwel overal het einde van de Nederlandstalige pers in Amerika. Alleen de Gazette van Detroit heeft het langer volgehouden. Het succes van de niet-Engelse pers in Amerika is altijd afhankelijk geweest van emigratie. Het feit, dat de laatste jaren een groeiend aantal Nederlanders en Vlamingen zich in New York en omgeving heeft gevestigd, geeft goede hoop voor een blad als & Nieuwe Amsterdammer.

(Hendrik Edelman doceert communicatie- en informatiewetenschappen aan Rutgers University en is de schrijver van The Dutch Lanauaae Press in Amenca (Nieuwkoop, De Graaf, 1985).

CULTURELE AGENDA
Vrijdag 22 februari - vrijdag 1 maart
Soloshow van de Nederlandse beeldhouwster Nicole Carstens.
Ridge Gallery, 124 Ridge Street (op de hoekvan Stanton Street, Lower East Side. Tel. (212) 254-7693
of (718) 625-1749, Opening: vrijdag 22 februari 18:OO - 21:OO.
Zondag 24 febmari 16:OO uur
Marion Verbruggen speelt bloknuit met het Newberry Consort.
Corpus Christi Church, 529 West 121 Street, New York, tel. (212) 666-0675.
Dinsdag 26 februari
Schaats- en stamppotfeest van de Netherlands Club.
18:00 uur: schaatsen op de baan van Rockefeller Center
19:30 - 20:30 uur: stamppot in de Netherlands Club, 10 Rockefeller Plaza.
$15 per persoon voor leden, $20 per persoon voor niet-leden. Informatie: (212) 265-6160.
Zondag 10 maart 15:30 uur
Het Schoenberg String Quartet speelt muziekvan Beethoven, Webern en de hedendaagse Nederlandse
componist Jan van Vlijmen. Van Vlijmen, die onlangs is benoemd tot directeur van het Holland
Festival, zal het concert bijwonen.
Lafayette Avenue Presbyterian Church, 85 South Oxford Street, Brooklyn. Contactpersoon: Wanda
Fleck, (212) 246-1429.
Zondag 31 maart 14:OO uur
Concert van de Nederlandse gitarist Hans de Weerd.
Carnegie Recital Hall, hoek 57th Street en 7th Avenue, New York, tel. (212) 247-7800.
Vrijdag 5 aprii
Anner Bijlsma, cello, met het "New Amsterdam Sinfonietta."
Masonic Theater, Scranton, PA.
Dinsdag 16 aprii
Recital door de sopraan Elly Ameling
Philadelphia Chamber Music Society, Port of History Museum Hall, Philadelphia, PA.
Dinsdag 23 april 20:OO uur
Pieter Wispelwey, cello, en Paul Komen, piano, spelen werken van Brahms, Beethoven en Mozart.
Hofstra University, Lecture Hall van de Axinn Library, Hempstead, Long Island.

NEOLOGICA

Her en der werden in de Nederlandstalige pers de volgende nieuwe woorden gesignaleerd. Wij hebben de betekenis voor u achterhaald:
RERENINGRIJDEN: het idee om tol te gaan heffen op de grote wegen. De Minister van Verkeer en Waterstaat wil daarmee proberen het pendelverkeer aan banden te leggen in de hoop de files op de rijkswegen in te korten.
AAIBAARHEIDSFACTOR: gezien in de volgende kop: "Hoe groot is de aaibaarheidsfactor van de Open Universiteit bij het kabinet?" Uit het artikel bleek dat de uitdrukking zoveel betekent als: Hoe hoog staat de Open Universiteit aangeschreven bij het kabinet?
PLANKKANTOOR: Moderne kantoorgebouwen die bestaan uit een middengang met aan weerszijden kantoortjes. Dit soort bouw zou een ziekmakend effect hebben.
OP VOL BALKON LIEVER NIET ROKEN: gesignaleerd in het rollend materieel van de Nederlandse Spoorwegen. En om in dezelfde sfeer te blijven: ROKEN MOET MOGEN, in een reclame van de bond voor rokers. Waardoor een mens inecns een andere kijk krijgt op de antirookcampagnes in de VS.
Dit is nog maar een kleine greep uit de grote weide van nieuwe woorden en uitdrukkingen. De Nederlandse taal is dus duidelijk nog lang niet op haar retour. Toch is er een tendens in Nederland (niet in België!) om de landstaal te verzaken. Zo zijn er onlangs twee besluiten genomen die deze stelling onderstrepen. De Stichting voor de vertaling van Nederlands Literair Werk (naar het buitenlands) is opgeheven, terwijl op bijna hetzelfde tijdstip op de Universiteit van Amsterdam werd voorgesteld om voortaan een kwart van de colleges in het Engels te doceren. Men heeft vijf miljoen gulden uitgetrokken voor de "internationalisering" van de universiteit. Maar dan rijst de vraag: wie gaat deze colleges geven? Om in de sfeer te blijven: Nederlands moet mogen!

BOEKENNIEUWS

Modern Belgium.

Redactie: Marina Boudart, Michel Boudart en Rene Bryssinck. Uitgever: SPOSS, Pa10 Alto, CA).

Dit boek bevat zestig essays geschreven door Belgische deskundigen. onderverdeeld in acht rubrieken: Land en Volk; Internationale Politiek; Het Grondwettelijke stelsel en de wisselwerking tussen politieke instellingen; De Economie; Sociaal Beleid; Onderwijs; Wetenschap; Cultuur.

Translation

Translation, het halfjaarlijkse tijdschrift van het Translation Center van Columbia University in New York, heeft zijn nummer van december 1990 geheel gewijd aan hedendaagse Nederlandse en Vlaamse literatuur. Het nummer werd samengesteld door Claire Nicolas White, een in Nederland geboren schrijfster en vertaalster, die nu in New York woont.

Meer dan dertig Nederlandse en Vlaamse auteurs zijn in dit nummer van Translation in Engelse vertaling vertegenwoordigd, onder wie Martinus Nijhoff, Adriaan Roland Holst, Hella Haasse, Leo Vroman, Hugo Claus, Hany Mulisch, Bob den Uyl en Vonne van der Meer. Het decembernummer van Translation kan besteld worden bij: The Translation Center, 412 Dodge Hall, Columbia University, New York, NY 10027, Tel.: (212) 8542305.

A Child's War. Auteur: Kati David. (Uitgever: Avon Books).

De intens persoonlijke oorlogsherinneringen van vijftien Europese kinderen, opgetekend door de Nederlandse schrijfster Kati David. De tweede wereldoorlog wordt beschreven vanuit het perspectief van de kinderen van joden en nazi's, van collaborateurs en verzetsstrijders.

DE GOUDEN GIDS

Een lijst met telefoonnummers om bij de hand te houden.
(Tarieven voor vermelding in de Gouden Gids op aanvraag)
ARTSEN/SPECL4LISTEN
(Nederlands sprekend)
Stephen Malamud, MD,
Oncoloog
(201) 461-3297
Dr. Overweg
(212) 861-9000
REIZEN
Agaat Brandt
(914) 328-1891
KLM
(212) 759-3600
SABENA
1-800-873-3900
RESTAURANTS
Le Flamand
(212) 722-4610
Nusantara, Indonesisch Res- - taurant
(212) 599-2360
SCHOLEN/ONDERWLTS
The Netherlands Institute
(212) 869-4310
SPECIAALZAKEN
(Nederlandse produkten
per postorder)
Kaas & Co.
(203) 838-6161
Van's Dutch Imports Inc.
(616) 243-0649
EuroNet Language Services
Inc.
(212) 768-8409
VERHUIZINGEN/
MAKELAARS
Edwin van Tartwijk
Grifin Realty
(212) 593-4000
KLEINE
Deze rubriek biedt plaats voor
kleine advertenties zoals bijv.:
TE KOOP: platencollectie van
Urbanus van Anus, zo goed als
nieuw, Tel. (215) 111-1111.
RUILWONING: Wie wil een flat in
Scheveningen huren tijdens de
zomermaanden? Alleen verhuring
per maand.
VLAAMSE BABYSITTER gevraagd
om 2 dagen per week op 5
Icinderen te passen.
PRNELESSEN NEDERLANDS, tel
no. (212) 222-2222.
Een advertentievan max. 5 regels
of 50 woorden: $15.00 voor
eenmalige plaatsing; tweemaal
voor $25.00.
NUTTIGE TELEFOONNUMMERS
(Officiële instanties)
Aruba Information Center
(212) 557-1585
Belgian American Chamber of
Commerce in the US Inc.
(212) 967-9898
Belgian Consulate Genera1
(212) 586-5110
Belgian Industrial Information
SeMce
(212) 586-5110
Belgian National RRS
(212) 758-8130
Belgian National Tourist Office
(212) 758-8130
Dutch Reformed Church
(212) 233-1960
Netherlands Board of Tourism
(212) 370-7360
Netherlands Chamber of
Commerce in îhe US, Inc.
(212) 265-6460
Netherlands Consulate General
(212) 246-1429
The Netherland Club
(212) 265-6160
* ..
Design: LINX CONNEXlO%S, Inc. (212) 54b538D